کمدی الهی - Divine Comedy - اجتماع اندیشه
خانه / ادبیات / تحلیل و بررسی کتاب / کمدی الهی – Divine Comedy

کمدی الهی – Divine Comedy

کمدی الهی سه‌گانه‌ ایست به شعر که دانته آلیگیری- شاعر و نویسنده ایتالیایی نوشتن آن‌ را در سال ۱۳۰۸ میلادی آغاز کرد و تا زمان مرگش در سال ۱۳۲۱ میلادی کامل کرد- این کتاب از زبان اول شخص است و دانته در این کتاب- سفر خیالی خود را به دوزخ- برزخ و بهشت تعریف می‌کند

معرفی نویسنده کمدی الهی

دانته آلیگیری – Dante Alighieri -زاده فلورانس در سال ۱۲۶۵ و درگذشته راونا در سپتامبر ۱۳۲۱ میلادی- شاعر اهل ایتالیا بوده‌است. وی در سیاست زادگاه خود عاملی موثر بود. نوشته‌های دانته در ادبیات ایتالیا و سراسر اروپا موثر افتاده‌است.او در شهر فلورانس به‌دنیا آمد. تاریخ تولد دانته به درستی مشخص نیست- اما باور عمومی بر این است که این تاریخ در حدود سال ۱۲۶۵ میلادی بوده‌است.دانته در دوران زندگی خود دست به انتشار کتاب‌های متعددی زد که معروف‌ترین آن‌ها -کمدی الهی- -زندگانی نو- -ضیافت- -سلطنت- و -آهنگ‌ها- است. کتاب -کمدی الهی- در سه بخش نگاشته شده‌است:

دوزخ- برزخ و بهشت.

دانته در فلورانس می‌زیست و در فلورانس دو حزب سیاسی گویلف‌ها -توده گرایان- و گیلبین‌ها -اشراف- وجود داشت. وی در حزب گویلف‌ها فعالیت می‌کرد. پس از اینکه گویلف‌ها بر گیلبین‌ها پیروز شدند- در بین گویلف‌ها نیز دو دستگی پیش آمد که در آن گویلف‌ها به دو دسته -گویلف‌های سیاه- و -گویلف‌های سفید- تقسیم شدند. دانته در آن موقع در دسته گویلف‌های سفید بود.

 

کمدی الهی
کمدی الهی

درباره کتاب کمدی الهی

کمدی الهی شاهکار ادبیات ایتالیا – اثر دانته آلیگیری است . این اثر در دوران قرون وسطا نوشته شده است . این اثر در سال 1347 – برای اولین بار در ایران – از سوی نشر امیرکبیر – با ترجمه شجاع الدین شجاع – به چاپ رسید که تا به امروز هم بار ها و بار ها تجدید چاپ شده است.

خلاصه کمدی الهی

در ابتدای کتاب – دانته – شاعر و راوی داستان در نیمه راه 35 سالگی – در جنگلی تاریک – سرگردان است که ناگهان -ویرژیل- شاعر باستانی روم بر او ظاهر می شود و آن دو به دنیایی دیگر سفر می کنند.

ویرژیل – به عنوان راهنما – دانته را به سفری به دوزخ و برزخ و بهشت می برد . این سفر در طول هفت روز – از شب جمعه هشتم آوریل سال 1300 میلادی تا پانزدهم آوریل سال 1300 – انجام می گیرد .

دوزخ

اولین مقصد دانته و ویرژیل – دوزخ است . دانته دوزخ را به شکل قیفی به تصویر می کشد که تا عمق زمین فرو می رود و در مرکز زمین پایان می یابد . در آن جا شیطان فرمانروایی می کند . دوزخ از نظر او زیر بیت القدس- مکان شهادت حضرت عیسی- قرار دارد.

اساسی ترین ویژگی دوزخ – نبودن امید است . هنگام ورود به دوزخ – روی تابلوی ورودی – چنین نوشته شده بود : – ای آن که وارد می شوی – دست از هر امیدی بشوی . –

در طبقات دوزخ – گناهکاران را می بینند . هرقدر که گناهان افراد سنگین تر باشند – به مرکز زمین نزدیک ترند . در سراسر دوزخ هر کیفری مناسب با نوع جرم است و این ارتباط گناه با مجازات و اشارت تمثیلی خاصی که در این موارد آورده شده از شاهکارهای دانته در تدوین این کتاب بشمار می‌رود .

در این کتاب – طبقه‌بندی گناهان در دوزخ – طبق نظریه فلسفی ارسطو صورت گرفته است . دانته گناهان را به -گناهان افراط کاری- و -گناهان بدخواهی- تقسیم می‌کند.

گناهان افراط کاری – گناهانی هستند که اگر جانب اعتدال نگاه داشته شود فی نفسه جرم نیستند- ولی همین که از این حد تجاوز کنند و بصورت اساس زندگی درآیند جرم می‌شوند. افرادی که مرتکب این دسته از گناهان شده اند در 5 طبقه اول دوزخ هستند که دانته به آن دوزخ علیا می گوید .

دوزخیان این 5 طبقه – به ترتیب عبارتند از: : بی‌تکلیفان – شهوت رانان شکم پرستان – خسیسان – اسرافکاران – تندخویان .

گناهان بد خواهی که از طبقه ششم به بعد جا دارد – گناهانی هستند که با سوء نیت و به قصد اضرار صورت می‌گیرند و به دو دسته گناهان ناشی از زورگویی و تعدی و گناهان ناشی از مکر و حیله تقسیم شده‌اند. در این طبقه از گناهان بدترین انواع گناه- گناه حیله و غدر است . طبقاتی که این افراد در آن ها هستن – دوزخ سفلی نامیده می شوند .

برزخ

دانته و ویرژیل به برزخ- یعنی مرحله حد فاصل گناه و طهارت می روند و آنجا خود را با آب پشیمانی و توبه می شویند و با نیروی امید – راه منزل سوم یعنی فردوس -مظهر صفا و رستگاری- را در پیش می گیرند . برزخ جایگاه کسانی است که گناه آلودند اما نیکی هایی نیز کرده اند.

ویرژیل تا نیمه های برزخ همراه دانته است اما از انجا به بعد به دلیل اینکه ویرژِل یک دوزخی بود دیگر نمی تواند دانته را همراهی کند . و گناه او این بود که زمان قبل از مسیح به دنیا آمده بود.

در این جا بیاتریس که جایگاه او در طبقه ی نهم بهشت یعنی بالاترین طبقه ی که آدمیان می توانند به ان بروند بود به کمک و همراهی دانته می آید و تا آخر سفر با او همراه است.

بهشت

مرحله پایانی سفر- بهشت است که از راهی صعب العبور به نقطه والای بهشت می رسند. بهشت جایگاه همه نیکو کاران- مهمان نوازان- دوستداران وطن- راستگویان و دین داران است.

نه طبقه به علاوه عرش اعلی. نه طبقه یا نه فلک بهشت عبارتند از ماه- عطارد- زهره- خورشید- مریخ- مشتری- زحل و فلک ثوابت و فلک الافلاک. دانته در پایان سفر که از دوزخ آغاز شده بود- در پایان به بهشت و سپس به عرش اعلی می رسدو منظر نورانی خداوند را می بیند.

دانته در بهشت چند تن از بزرگان و عزیرانش را می بیند- به توصیه آنها گوش فرا داده- داستان سفر خود را به شکل خاطرات می سراید تا دیگران از آن عبرت بگیرند.

 

کمدی الهی
کمدی الهی

 

خلاصه ای از سرود سوم کمدی الهی دانته

دو شاعر به دروازه ی دوزخ می رسند که بر سر در ان نوشته شده – امید و ارزوهایت را رها کن و داخل شو – در ورودی دوزخ افرادی هستند که نه با خدا بودند و نه بر علیه او و به دنبال پرچمی در هوا میدوند . سپس به رود اکرون می رسند . در انجا جمعیت گناهکاران منتظرند تا توسط قایقرانی به نام کارن به سوی دوزخ بروند کارن از بردن دانته امتناع میکند اما با صدای ویرزیل اطاعت میکند در این هنگام زمین لرزه شدید میزند طوری که دانته از هوش میرود …..

از من داخل شهر الام میشوند

از من به سوی رنج ابد میروند

از من پا به جرگه ی گمگشتگان میگذارند

عدالت صانع والای مرا به ساختنم برانگیخت

پدید ارنده ام قدرت الهی بودو عقل کل … و عشق نخستین

پیش از من هیچ چیزی افریده نشده بود

که جهوید نباشد .. و من خود

عمر جاودان دارم

شما که داخل میشوید

دست از هر امیدی بشوئید …

در این طبقه دوزخ ابن الوقت ها و ضعیف النفس ها هستند که در زندگی خود نه خوب بوده اند و نه بد. وفقط خودشان را پاییده اند و گلیم خودشان را از آب بیرون کشیده اند.به همین دلیل طبق قانون تاوان دوزخ نه در دوزخ واقعی زندگی میکنند و نه در بیرون از دوزخ. مثل زندگی خودشان.و چون در زندگی همیشه به دنبال هر بادی روان بودند اینجا هم برای ابد به دنبال پرچمی سرگردانند که برجای خود آرام نمی گیرد.و چون هرگز به دنبال حقیقت نرفته اند اینجا نیز خودشان فراموش شده اند همانگونه که روشنی را فراموش کرده بودند.اینان نه فقط مورد تحقیر و بی اعتنایی آسمانند بلکه حتی دوزخ وجودشان را نادیده می انگاردو اینان برای همیشه قربانی این فراموش کاری خواهند ماند.

نامگذاری کمدی الهی

دانته – خود نام – کمدی – را بر این اثر نهاده بود . از نظر ادبی – کلمه – کمدی – در برابر – تراژدی – استفاده می شود . منظور از – تراژدی – داستانی است که ابتدا خوب است و در نهایت تلخ می شود – در برابر آن – کمدی – داستانی است که ابتدای آن بد – ولی در انتها – خوب می شود .

دانته در این اثر از دوزخ – بخش سخت و بد – شروع – و به بهشت – قسمت خوب – می رسد . بر این مبنا – وی نام کمدی را انتخاب کرده است .

سال ها بعد – – جووانی بوکاچیو – کلمه – الهی – را به آن افزود – – الهی – همان divina و به معنی آسمانی است .

اشخاص مشهور نام برده

در کتاب از اشخاص مشهوری چون:ابن سینا -اطلس-جالینوس -بقراط -کلیوپاترا-اقلیدوس -ابن رشد-ویرژیل -لوکرزیا -صلاح الدین – هومر -انیید -سنکا -بونیفاس هشتم -ارفیوس -سلستین پنجم -سقراط -ارسطو -افلاطون -بروتوس -ذیمقراطیس-کرنیلیا-بطلمیوس-هلن -دیوسکوریدس -امپدوکلس-لوکن-هراکلیوس-تالس-سمیرامیس -نینوس-ژولیا-زنون-آمفیاریوس-آرونس-ریچارد شیردل-داردانوس -مارسیا -آناکساگوراس-دیوجانس- پایولو -هریس-اوید-فرانچسکا -فیلیپو آرجنتی -پاریس-اورفیوس -زیوس -آشیل-میشل اسکوت -اسکندر مقدونی -تیرسیاس-آتیلا-تارکویین و… نام برده شده است.

نماد گناهان دوزخ و مکان دوزخ

در کتاب کمدی الهی برای گناهان ۳ نماد وجود دارد. ۱. ماده گرگ =نماد هرزگی ۲. شیر خشمگین = نماد ترش‌رویی و عصبانیت ۳. پلنگ خالدار = نماد حرص و آز
دوزخ به دو بخش تقسیم می‌شود: ۱-دوزخ علیا ۲-دوزخ سفلی

صحنه های دراماتیک

در این کتاب صحنه های دراماتیک زیادی وجود دارد اما دوتا از معروفترینشان در دوزخ میباشد. یکی از این صحنه ها در آخر کتاب دوزخ میباشد که -دانته و ویرژیل- از شیطان -ابلیس- عبور میکنند تا به برزخ برسند.

 

کمدی الهی
کمدی الهی

کمدی الهی در ادبیات فارسی

شجاع‌الدین شفا اولین مترجم فارسی این اثر بزرگ به زبان فارسی -چاپ نخست سال ۱۳۳۵ انتشارات امیرکبیر- در مقدمه‌ای مبسوط به بررسی کمدی الهی- زندگی و آثار دانته- نقش و تاثیر کمدی الهی بر ادبیات جهان پس از خود- پرداخته است. کمدی الهی پس از انقلاب دیگر تجدید چاپ نشد- تا سال‌ها نایاب بود تا اینکه سرانجام دوباره از وزارت ارشاد مجوز نشر گرفت اما در آغاز آن توضیحی اضافه شد مبنی بر اینکه شجاع‌الدین شفا- از -معاندین- انقلاب بوده و چاپ این کتاب دلیلی بر توجیه و تایید شخصیت مترجم نیست.

طی دهه‌های اخیر- برخی این اثر را با ارداویراف‌نامه که در اواخر دوره ساسانیان به زبان و خط پهلوی نوشته شده مقایسه کرده‌اند.ارداویراف‌نامه حدود هزار سال پیش از کمدی الهی به سفر به دنیای پس از مرگ می‌پردازد. در ایران- در دو اثر باستانی دیگر غیر از ارداویراف‌نامه- موضوع سفر به دنیای پس از مرگ را ثبت کرده‌اند: کتیبه کرتیر در سرمشهد متعلق به دوران ساسانیان و دیگری در افسانه ویشتاسب یا گشتاسب‌شاه.

ساختار

این منظومه بلند- متشکل از سه بخش دوزخ- برزخ و بهشت است و هر بخشی سی‌وسه چکامه -کانتو- دارد که به اضافه مقدمه- در مجموع شامل صد چکامه می‌شود. در کتاب مذکور آمده‌است: دانته برای این اثر از قافیه‌پردازی جدیدی که به -قافیه سوم- مشهور شد- سود جست. هر چکامه به بندهای -سه بیتی- تقسیم می‌شود که بیت اول و سوم- هم قافیه‌اند و بیت میانی با بیت اول و سوم بند بعدی- دارای قافیه جداگانه‌است. مبنای وزن هر بیت یازده هجایی است. مجموع ابیات کمدی الهی به ۱۲۲۳۳ بیت می‌رسد. زبان این اثر گویش ایالت توسکانا است که در تثبیت آن به عنوان گویش برتر زبان ایتالیایی و مبنای زبان ایتالیایی جدید موثر بوده‌است.

آثار هنری مرتبط

شاعران- نقاشان و مجسمه‌سازان بزرگ بسیاری به خلق آثار برجسته‌ای پرداختند که موضوع اصلی آن صحنه‌ها و داستان‌های کمدی الهی است. بوتیچلی- نقاش بزرگ و معاصر میکل آنژ در سده ۱۵ -میلادی- یکی از آنان است. دلاکروا- نقاش بزرگ دیگر و ویلیام بلیک شاعر بزرگ انگلیسی سده ۱۸ -میلادی- گوستاو دوره- نقاش و حجار بزرگ سده ۱۹ -میلادی- رافایل- شفر- گلز- دلابرد- هامان- مورانی و بسیاری دیگر- از زمره کسانی هستند که با موضوع کمدی الهی آثار جاودانی خلق کرده‌اند. بجز اینها از دیر باز تا کنون در کرسی‌های -دانته شناسی- در دانشگاه‌های معتبر جهان- به شناخت- تفسیر و معرفی کمدی الهی می‌پردازند.اخیرا هم نویسنده آمریکایی دن براون کتابی تحت عنوان دوزخ منتشر کرده که الهام گرفته از کمدی الهی دانته است.

 

منبع :

اسکای

ویکی پدیا

کلوب

مطلب پیشنهادی

مهاباراتا

مهاباراتا – Mahabharata

مهاباراتا یا مهابهاراتا سروده‌ای حماسی از سده پنجم یا ششم پیش از میلاد به زبان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 + 17 =