خانه / سینما / ژان کوکتو – Jean Cocteau

ژان کوکتو – Jean Cocteau

ژان کوکتو
ژان کوکتو

ژان کوکتو شاعر- نقاش- فیلمنامه‌نویس- رمان‌نویس- نمایشنامه‌نویس- کارگردان و بازیگر فرانسوی- یکی از با استعدادترین آفرینندگان هنری قرن بیستم بود- او را بیشتر با اشعارش و آثاری چون رمان بچه‌های وحشتناک‌- فیلمنامه خانم‌های جنگل بولونی و کارگردانی فیلم‌های خون یک شاعر- دیو و دلبر‌- والدین وحشتناک و اورفه می‌شناسند

زندگی ژان کوکتو

ژان کوکتو در ۵ ژوییه ۱۸۸۹ در مزون لفیت روستایی نزدیک پاریس در یک خانواده ی بزرگ بورژوازی به دنیا آمد.در خانه و خانواده­ای متمول که محل رفت و آمد هنرمندان بزرگ آن روزگار بود. .پدرش وکیل و نقاش آماتور بود و در 1899 خودکشی کرد.
تحصیلات اولیه اش را در مدرسه ی کندورسه ی پاریس به انجام رساند و ظاهرا هیچ تفاوتی با دیگر شاگردان نداشت اما آنچه معلمانش را به تعجب و تحسین وا می­‌داشت- ذوق و استعداد سرشار ژان کوکتو بود و از اوایل جوانی به تآتر متمایل شد.

هفده سال بیش تر نداشت که به حمایت برخی از آشنایان متنفذ- من جمله هنرمند مشهور تیاتر دوماکس- یک جلسه ی شعری در تآتر فمینای پاریس به راه انداخت که پایش را به محافل هنری این شهر باز کرد.

از جمله کسانی که در این زمان با او رفت و آمد را آغاز کردند- لویی لومتر- مارسل پروست- آلن فورنیه و فرانسوا موریاک بودند. هفت سال بعد- آیگوراستراوینسکی و آندره ژید در او تاثیر گذاردند- پس از افتضاح شب اول نمایش -تقدیس بهار- که به قول کوکتو چشم او را باز کرد و به او ارزش واقعی موفقیت های عمومی را فهمانید- با استراوینسکی به سوییس رفت و در این سفر- اولین اثر با ارش خود- -پوتوماک- را نوشت.

طی جنگ جهانی اول- صحت مزاج او برای شرکت در نبرد- کافی تشخیص داده نشد اما وی به عنوان داوطلب غیر نظامی- در کار حمل و نقل زخمی های جبهه ها شرکت کرد. از این زمان -سخنان خواب گران-و در سطحی پایین تر- -دماغه ی امید- و طرح هایی را که به نام سگش -ژیم- امضا می کرد- به ارمغان آورد.

در 1917 او- پیکاسو- آپولینر- بلز ساندار- مودیلیانی- ماکس ژاکوب- آندره سالمون و غیره- همگی در مونپارناس زندگی می کردند- در این سال ژان و دوستانش- من جمله پیکاسو- نمایش -رژه- را در تآتر شاتله بر روی سن آوردند که با شکست عمومی مواجه شد و درس دیگری به کوکتو آموخت.

اندکی بعد- مرگ آپولینر- اولین ضربه ی بزرگ روحی را به او وارد کرد. این واقعه در زمانی اتفاق افتاد که کوکتو با نشریات مختلفی همکاری می کرد و جلساتی نیز با موزیسین ها و به خصوص نوازندگان جاز ترتیب می داد.

از 1920 به بعد آثار ادبی او به این ترتیب منتشر شدند: -گاو بر سقف- -زوج برج ایفل- -راز حرفه ای- -انحراف گران- -سرود- و -توماس حیله گر- که یکی از بهترین رومان های اوست. در 1923 دوست بزرگ دیگرش- رمون رادیکه- فوت کرد. ژان که دچار ضعف شدید اعصاب شده بود به تریاک پناه برد- دوستانش برای معالجه او را به مونت کارلو بردند- کمی بعد- اشعار -اوپرا- -فرشته ی اورتوبیز- و -اورفه- را به پایان رسانید. این نمایشنامه در سال 1926بر روی صحنه آمد.

پس از چندی- باز کارش به بیمارستان کشید و این در زمانی بود که نمایش تک پرده ای -صدای انسانی- او که مخصوصا برای ادیت پیاف -هنرپیشه و خواننده ی بزرگی که پنج سال قبل از او مرد- نوشته شده بود- در کمدی اجرا می شد.

پس از انتشار نوشته ی مصور -تریاک- کوکتو طی سه هفته رمان مشهور -کودکان وحشتناک- را در 1929 به پایان رسانید. دو سال بعد- پس از تهیه ی اولین اثر سینمایی اش- -خون یک شاعر- در تولون به سختی مریض شد- پس از بهبودی- -ماشین جهنمی- چند طرح و تصنیف- و بالاخره نمایشنامه ی -شوالیه های میزگرد- و اثر تحلیلی -بحثی در انتقاد غیرمستقیم- را به انجام رسانید که امروزه یک کار انتقاد ادبی کلاسیک محسوب است.

به دنبال برخی از فعالیت های روز نامه نگاری- به یک سفر دور دنیا در هشتاد روز مصمم شد و در طی این سفر- با چارلی چاپلین دوستی یافت. در 1937 دوست جوانش- ژان ماره برای اولین بار در نمایشنامه های -اودیپ شاه- و -شوالیه های میزگرد- اثر او بر روی سن ظاهر شد. کمی بعد- نمایشنامه ی جدیدی از وی تحت عنوان -اولیای وحشتنک- در تیاتر بوف پاریزین با موفقیتی عظیم مواجه گردید.

در سال های اول جنگ دوم- آثار کوکتو عبارتند از: -ماشین تحریر- -پایان پوتوماک- -ددان مقدس- و نمایش نامه ی مشهور -رنو و آرمید.-

در 1942 فیلم -بازگشت جاودان- و در 1945 فیلم -زیباودد- را در پاریس تهیه کرد.بین این دو زمان -لیون- را انتشار داد.

در 1946 پس از به روی صحنه آوردن -عقاب دوسر- دو اثر تحلیلی بزرگ -اشکال بودن- و -مصلوب- را به رشته ی تحریر کشید و دو سال بعد فیلم -اورفه- را که در حقیقت باید دومین اثر مستقل سینمایی او محسوب شود- کارگردانی کرد.

طراحی -ژودیت و هولوفرن- در ابوسون- یک سال وقت او را گرفت- سپس سفری به آمریکا رفت و اثر زیبای -نامه به آمریکایی ها- را نوشت و نیز سه ماه با یک گروه تآتر در خاورمیانه سفر کرد.

در 1950به تزیینات ویلای سانتو سوسپیر در سن ژان کافرا اشتغال ورزید و کمی بعد نمایشنامه ی -باکوس- را اجراء نموده که با موفقیت رو به رو نشد و بحثی بین او و فرانسوا موریاک به راه انداخت.

آثار بعدیش عبارتند از -خاطرات یک ناشناس- -عدد هفت- -اشعار- -سایه روشن- و -گاو بازی اول مه- که در سفری به اسپانی در 1953 نوشته شد. طی این سفر ژان کوکتو باز به شدت بیمار گردید. پس از این بیماری بود که افتخارات رسمی دامن گیر کوکتو شدند- به سن شصت و هفت سالگی به عوضیت آکادمی فرانسه درآمد- کمی بعد عضو آکادمی سلطنتی بلژیک شد و در 1956 به درجه ی دکترای افتخاری دانشگاه آکسفورد نایل گردید.در همین سال دست به طراحی فرسک های شهرداری مانتون و کلیسای سن پیر در ویلفرانش بردریا زد.

آخرین اثر مهم او فیلم -وصیت نامه ی اورفه- است که تهیه ی آن در 1959 آغاز شد و یک سال بعد بر روی پرده آمد.

 

ژان کوکتو
ژان کوکتو

ژان کوکتو بارها در سینما کار کرد. این- فیلموگرافی کامل اوست:

1931- سناریو و کارگردانی -خون یک شاعر-
1942- اقتباس و سناریو -ژولیت یا کلید رویاها- برای مارسل کارنه
1943- دیالوگ -بارون شبح- به کارگردانی سرژ دوپولینی
1943- سناریو و دیالوگ -بازگشت جاودان- به کارگردانی ژان دولانوا
1945- دیالوگ -خانم های جنگل بولونی- اثر روبربرسون
1945- سناریو- دیالوگ و کارگردانی -زیبا ودد– اقتباس از قصه ی مادام دوبومون
1947- -روسلینی پیس تک پرده ای -صدای انسانی- کوکتو را تبدیل به فیلم می کند.-
1947- اقتباس- سناریو و دیالوگ -ری بلاس- به کارگردانی پیر بیلون
1948- سناریو و کارگردانی -عقاب دوسر- اقتباس از نمایش نامه سه پرده ای به قلم خودش
1948- سناریو و کارگردانی -اولیای وحشتناک- اقتباس از نمایش نامه به قلم خودش
1948- نگارش و قرایت گفتار فیلم کوتاه -زفاف صحرایی- محصول مراکش اثر آندره سوبووا
1948- نگارش فیلم کوتاه -افسانه سنت اورسول- اثر لوکیا نوامر
1949- -فستیوال فیلم های ناشناخته- را در بیاریتز ترتیب داد
1950- سناریو کارگردانی -اورفه- اقتباس از نمایشنامه به قلم خودش
1950- سناریو و دیالوگ -کودکان وحشتناک- اقتباس از رومان خودش به کارگردانی ژان پیر ملویل
1951- نگارش و قرایت گفتار فیلم کوتاه -بلبل امپراتور چین- محصول چکسلواکی اثر جیری ترینکا
1952- کارگردانی فیلم کوتاه 16 میلیمتری کوداکروم -ویلای سانتو سوسپیر-
1957- گفتار فیلم کوتاه -سپیده دم جهان- اثر ره بوکو
1957- -ژاک دمی فیلم کوتاه -زیبای بی اعتنا- را از روی نمایشنامه تک پرده ای او کارگردانی می کند.-
1985- دیالوگ فیلم کوتاه -موزه گرون- اثر ژان ماسون و ژاک دمی
1960- سناریو کارگردانی -وصیت اورفه-
1961- دیالوگ -شاهزاده خانم کلو-

ژان کوکتو
ژان کوکتو

ضمنا این آثار از او- در زمینه ی سینما به صورت کتاب یا نشریات مختلف منتشر شده اند:

– -سناریوی خون یک شاعر-
– -سناریوی بازگشت جاودان-
– -زیبا ودد- خاطرات یک فیلم که شرح احوال وی هنگام تهیه ی این فیلم- است
– دیالوگ -خانم های جنگل بولونی- در سه شماره ی متوالی کایه دو سینما
– -متن اقتباس ری بلاس-
– -سناریوی اولیای وحشتناک-
– -سناریوی اولیای وحشتناک-
– -سناریوی اورفه-
– -سناریوی وصیت نامه ی اورفه-
– -مصاحبه در اطراف سینماتوگراف- به اهتمام آندره فرینو
– مقدمه بر کتاب -اورسن ولز- به قلم آندره بازن.

در میان آثار سینمایی کوکتو- سه اثری که در تهیه ی آن ا استقلال و آزادی کامل داشته و فیلم های کاملا شخصی او محسوب می شوند عبارتند از -خون یک شاعر– -اورفه- و -وصیت اورفه-

مرگ

ژان کوکتو در یازده اکتبر 1963 در میلی‌لافوره فرانسه درگذشت.

 

منبع :

anthropology.ir

راسخون

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

آراپیک باغداساریان

آراپیک باغداساریان – Arapic Baghdasariyan

آراپیک باغداساریان کاریکاتوریست- طراح گرافیک- کارگردان و مترجم ایرانی بود -آراپیک در اواخر عمر کوتاه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سیزده − 1 =