خانه / ادبیات / سبک های ادبی و هنری / ویلیام موریس – William Morris

ویلیام موریس – William Morris

ویلیام موریس
ویلیام موریس

ویلیام موریس شاعر- هنرمند و انقلابی سوسیالیست که مشارکت بسیاری در تشکیل -اتحادیه سوسیالیست- -با النور مارکس- داشت- موریس- هنرمندی بود که پس از فهم و مشاهده فقدان خلاقیت و آزادی هنری در پروسه کار سرمایه‌داری- به کمونیستی انقلابی بدل گشت

زندگی ویلیام موریس

ویلیام موریس در ۲۴ مارس- ۱۸۳۴ در شهر والثامستو- اسکس- انگلستان به دنیا آمد. در آن دوره والتماستو دهکده‌ای در حاشیه‌ی دره‌ی لیا بود و فاصله‌ی چندانی با لندن نداشت. سومین از نهمین فرزند ویلیام و اما شلتون موریس. پدر وی دلال ثروتمندی بود و موریس در سن بیست و یک سالگی درآمد سالیانه‌ای معادل ۹۰۰ پوند انگلیسی داشت.

ویلیام موریس در چهار سالگی شروع به مطالعه‌ی کتاب‌های سر والتر اسکات کرد. سبک مدیوال و رومانس کتاب‌های اسکات- همراه با ساختار‌های شوالیه‌گری آن- علاقه به هر چیز قرون وسطایی را در وی بیدار کرد. -دیوید کودی- ویلیام موریس- بیوگرافی- ویکتورین وب- در سن نه سالگی خواندن همه‌ی کتاب‌های اسکات را به پایان رسانده بود.
خانواده‌ی وی متعلق به شاخه‌ی ایوانجلیک کلیسای انگلستان بوده‌اند. در دوران کودکی ویلیام- خانواده به خانه‌ای در حاشیه‌ی جنگل ایپینگ نقل مکان می‌کنند- جایی که ویلیام موریس بسیاری از اوقات دوران کودکی خود را به ماجراجویی در آن گذراند.
یک سال بعد از مرگ پدر در سال ۱۸۴۷ وارد کالج مارلبوروگ شد. پس از پایان تحصیلاتش در ۱۸۵۳ تصمیم گرفت به جرگه‌ی روحانیون اونجلیک بپیوندد. بنابراین در کالج اگزتر آکسفورد مشغول به تحصیل شد. در این کالج وی با دانته گابریل روستی و ادوارد بورن جونز آشنا می‌شود و در نتیجه‌ی مصاحبت با این دو تصمیم می‌گیرد به جای کشیش شدن- به هنر روی آورد- چون تصور می‌کرد بدین ترتیب بهتر می‌تواند به مردمش خدمت کند.

ویلیام موریس و شش تن دیگر -ویلیام هولمن هانت- جان اورت میلس- ویلیام مایکل روستی- جیمز کولینسن- فردریک جرج استفنز- تامس وولنر- حلقه‌ی اصلی اتحاد و جنبش هنری را تشکیل می‌دادند که به پیش رافاییلیان معروف شده‌اند. با پیروی از سبک طبیعت‌گرایی ایتالیایی پیش از رافاییل- این عده سعی در تغییر نگرش مکانیزه شده به هنر را در سر می‌پروراندند. هر چند پس از مدتی اتحاد دو شاخه شد- از یک سو ویلیام هولمن هانت و جان اورت میلس رویکرد ریالیستی را اتخاذ کردند و در سوی دیگر- روستی و دو دوست و شاگرد او موریس و جونز- خواهان احیای هنر قرون وسطایی و بازگشت به سنت رومانتیک آن دوره بودند.

به عنوان یک طراح هنری- موریس بسیار سرشناس و موفق بود. وی فرشینه و کاغذ دیواری و فرش طراحی می‌کرد- میز و صندلی و کمد می‌ساخت و کلیسا و بناهای تاریخی دیگر را مرمت می‌کرد. به حزب سوسیال پیوست و مشغول پیشبرد انقلاب شد. از بیست و چهار سالگی هم شعر می‌گفت. مجموعه شعر‌های بسیاری را در طول زندگی خود به چاپ رساند. شعر‌های او به قدری مورد استقبال همگان قرار گرفت که حتا ۱۸۹۲ و پس از مرگ لرد تنیسن- سمت ملک‌الشعرایی دربار سلطنتی به وی پیشنهاد شد- که البته نپذیرفت.
ویلیام موریس سرودن شعر را از ۱۸۵۶ در مجله‌ی آکسفورد و کمبریج -که در دوران دانشجویی‌اش به همراه دوستانش تشکیل داده بود- آغاز کرد. مجموعه‌ی شعرش- -در دفاع از گانیور -۱۸۵۸- اولین دیوان شعر پیش رافاییلی‌ها محسوب می‌شود. هر چند به خاطر تیرگی بیش از حد و جو خاص اشعار این دیوان- مورد استقبال چندانی قرار نگرفت و موریس تا دهه‌ی هفتاد حاضر به چاپ دیوان دیگری نشد. تا این که -پردیس زمینی- که در سال ۶۸ تا ۷۰ نگاشته شد- به چاپ رسید و موفقیت بزرگی را برای وی به ارمغان آورد.

از مهمترین آثار ویلیام موریس نیز باید به ترجمه‌ی حماسه‌های ایسلندی و اسکاندیناویایی اشاره کرد که به طور خاص قابل توجه است- چرا که به احتمال زیاد تاثیر مهمی در نوشته‌های اواخر عمرش گذاشتند. در ۱۸۶۸ با ایریک مگنوسن آشنا شد و با هم به فراگیری زبان ایسلندی پرداختند. در ۱۸۶۹ موریس ترجمه‌ی حماسه‌ی -گونلاگ ورم تانگ- و حماسه‌ی -گرتیس- را به چاپ رساند. در نیمه‌ی دهه‌ی هفتاد برگردان سه اثر جالب توجه از وی به چاپ رسید. -رباعیات عمر خیام- با تصویرگری ادوارد بورن جونز- -انه‌یید- ویرژیل و -اودیسه‌- هومر. همچنین به خاطر علاقه‌ای که به قرون وسطی داشت- ترجمه‌ی آثار کلاسیک بسیاری را بر عهده گرفت.

ویلیام موریس که در دهه‌ی هفتاد وارد جنبش لیبرال شده بود- پس از درگیری‌های جنبش آزادی‌خواه ایرلند در ۱۸۸۱ از لیبرال‌ها ناامید شده و در ۱۸۸۳ به جبهه‌ی فدراسیون سوسیال‌ها پیوست. او و هنری هیندمن در دهه‌ی بعدی بزرگ‌ترین رهبران این جنبش محسوب می‌شدند. در همین دوره او به نوشتن دو کتاب -رویای جان بال- و -اخبار از ناکجا- پرداخت. رویای جان بال را باید نوعی داستان فانتزی در زیر گونه‌ی تاریخ جایگزین دانست. جان بال کشیشی انگلیسی بود که در نهضت دهقانان ۱۳۸۱ در قرون وسطای پسین- یکی از سه رهبر اصلی محسوب می‌شد. داستان از نقطه نظر ساختاری- شباهت‌های بسیاری با -یک یانکی از کنتیکت در شورای شاه آرتور- -۱۸۸۹- اثر مارک تواین دارد که نوعی سفر در زمان و بررسی حوادث گذشته‌ی تاریخ با معیار‌های کنونی است. با این تفاوت که برخلاف تواین که عصر تاریکی را دوره‌ای از هرج و مرج و نزاع برای بقا می‌دانسته- موریس دوران قرون وسطای پسین را دورانی طلایی و هر چند کوتاه به تصویر می‌کشد که دهقانان در آن زندگی پر رونق و سالمی داشته‌اند.

اخبار از ناکجا را باید در ردیف کارهایی همچون -آتلانتیس جدید- اثر فرانسیس بیکن -۱۶۲۴- دانست که به تصویر آرمان‌شهری از آینده‌ی بشر در پرتوی علوم تجربی می‌پردازد. آتلانتیس جدید در عصری نگاشته می‌شود که حمایت از دانشمندان از سوی دربار برای پیشرفت کشور به شدت حیاتی است- از این رو بیکن کتاب خود را با ساختار سفر در زمان می‌نویسد و در آن از آینده‌ی توام با رفاه انسان به خاطر پیشرفت علم سخن می‌گوید تا نظر پادشاه انگلستان را جلب کند. شباهت این دو اثر در این است که هر دو در رده‌ی علمی‌تخیلی نرم دسته‌بندی می‌شوند. تفاوت عمده‌ی نوشته‌ی موریس در این است که وی به صنعتی شدن و علوم تجربی مخرب اعتقادی ندارد و آن‌ها را صرفا مانعی برای ارتباط بشر و طبیعت و زندگی می‌داند. -نیکولاس سولومون- آرشیو اینترنتی ویلیام موریس- -مارکسیسم. او آر جی- ۱۴آوریل ۲۰۰۸- داستان کتاب با یکی از جلسات جنبش سوسیال آغاز می‌شود که ویلیام گست یکی از شرکت‌کنندگان در آن- کمی بعد به خواب عمیقی فرو می‌رود و در رویای خود به سال‌ها بعد در آینده کشیده می‌شود. وی خود را در جهانی می‌یابد که سوسیالیسم در آن فراگیر شده است. مالکیت فردی وجود ندارد- طبقات اجتماعی از میان رفته است. هیچ شهر بزرگ- حکومت مرکزی- زندان یا دادگاهی در میان نیست. و شادی مردم از نزدیکی هر چه بیشتر به طبیعت و ارزش نهادن به هنر ناشی می‌شود و در نتیجه مردم از کار کردن لذت می‌برند.
در اواخر دهه‌ی ۸۰- آنارشیست‌ها اکثریت را در فدراسیون به دست آوردند و موریس در سال ۱۸۸۹ مثل بسیاری از هم مسلک‌هایش از فدراسیون کناره‌گیری کرد. این پایان زندگی فعال سیاسی موریس بود.

ویلیام موریس
ویلیام موریس

در ژانویه‌ی ۱۸۹۱- ویلیام موریس انتشارات -کلماسکات- را در همراسمیت لندن پایه گذاری کرد تا به چاپ کتاب به شکل دلخواهش بپردازد- چاپ با روش‌های قرن پانزدهمی و جلد‌های اعلای چرمی و شیوه‌ی نگارش قرون وسطایی. بعد‌ها همین انتشارات علاوه بر چاپ کتاب‌هایی چون انه‌یید و ادیسه- کتاب‌های خود موریس را هم به چاپ رساند. البته شایان ذکر است که به علت قیمت بالای تهیه‌ی کتاب به روش‌های قرن پانزدهمی- کتاب‌های وی در این انتشارات به صورت انبوه به چاپ نرسید.
موریس در اواخر عمر- -روایت دشت درخشان- و -جنگل فراسوی جهان- را سرود که به اعتقاد لین کارتر نخستین شاهکار سنت فانتزی دگرجهانی است -لین کارتر- سرزمین‌های جادویی- انتشارات دابلدی- گاردن سیتی- نیویورک- ۱۹۷۶-. به دنبال آن -آب جزایر شگفت- را نگاشت که قهرمان آن بانویی شوالیه است. پس از آن موریس شاهکار بلندش -چاه آخر دنیا- را نگاشت که با بیش از دویست و بیست و هشت هزار کلمه تا زمان انتشار -ارباب حلقه‌ها- تالکین طولانی‌ترین رمان فانتزی محسوب می‌شد. در نهایت -سیل درنده- را پیش از مرگ به پایان رساند که به نظر می‌رسد متاثر از سوگ از دست رفتن دختر بزرگ‌ترش باشد. هر چند موریس بخش عمده‌ی این کتاب را در بستر بیماری سرود- با این وجود جدای از یکی دو ترانه‌ی ناکامل یا ناسروده- داستانی کامل و با پایان می‌باشد. سیل درنده روایت تقریبا حماسی عشق بین دو نوجوان است که در دو طرف رودخانه‌ای غیر قابل عبور زندگی می‌کنند. داستان در حدود صد هزار کلمه به آشنایی تصادفی آن‌ها- سفر پرماجرا و خطرناک آن‌ها به دهانه‌ی رودخانه و در نهایت وصلتشان و بازگشتشان به خانه‌ی قهرمان مذکر و در ۱۹۰۰ کلمه به شرح سرزمینی که در امتداد رودخانه‌ی سیل درنده قرار دارد- می‌پردازد.

و اما ویلیام موریس زندگی خانوادگی پر فراز و نشیبی داشت. دانته روستی دو خواهر به نام‌های بسی و جین بوردن را به عنوان مدل به دانشگاه آکسفورد آورد. موریس از همان ابتدا شیفته‌ی جین شد و در ۱۸۵۸ با هم نامزد شده و در ۱۸۵۹ با یکدیگر ازدواج کردند و صاحب دو دختر شدند. فرزند بزرگ‌تر- آلیس که در نوجوانی به صرع مبتلا شد و مری که فرزند خلف پدرش بود. مری کار چاپ و ویرایش کتاب‌های پدر را در انتشارات کلمسکات به عهده گرفت و یک فعال حزب سوسیال و طراح هنری موفق بود. در ۱۸۶۹ روستی و موریس خانه‌ی کلماسکات را در آکسفورد شایر اجاره کردند تا پناهگاه تابستانی‌شان از شر دود و دم لندن باشد که البته به زودی به پناهگاهی برای دانته روستی و جین موریس تبدیل شد که روابطی عاشقانه‌ و طولانی با هم برقرار کردند. در آن زمان موریس در ایسلند به سر می‌برد و مشغول بازدید از صحنه‌های رویداد‌های اساطیری بود که به انگلیسی ترجمه می‌کرد. هرچند موریس از روابط بهترین دوستش با همسرش مطلع بود- اما در انگلستان ویکتوریایی طلاق به عنوان یک راه‌حل به هیچ‌وجه مطرح یا ممکن نبود.

ادبیات خیال‌پردازی

ویلیام موریس به نظر مراد فرهادپور نخستین نویسنده گونه خیال‌پردازی است. وی نویسنده کتاب چاه انتهای جهان -۱۸۹۶- است که نخستین داستان خیال‌پردازی -در مفهوم امروزی که جدا از داستان‌های خیالی گذشته و تنیده در زندگی روزمره بود- شمرده می‌شود و بسیاری آن را آتش‌زنه چراغ ادبیات خیال‌پردازی امروزی که بزرگ‌ترین عرصه آن در ادبیات زبان انگلیسی گشوده شده‌ است- می‌شناسند. حال آن‌که هم‌دوره‌های او چون ادوارد پلانکت -لرد دانسنی- از داستان‌هایی در سرزمین‌های دور سخن می‌گفتند -که موریس با کتاب خبر از ناکجا نیز این‌گونه نوشت- اما چاه انتهای جهان اش نخستین رمانی بود که در دنیایی کاملا خیالی رخ می‌داد- نه اشاره‌ای به سرزمین‌های دوردست- یا آن‌جا که بشر در خیال خود می‌پروراند.

مرگ ویلیام موریس

ویلیام موریس شاعر- نقاش- نمایش‏نامه‏ نویس و ادیب برجسته انگلیسی که به او لقب شاعر اجتماع داده بودند و یکی از پنج شاعر برجسته ادبیات قرن نوزدهم انگلیس است- سرانجام در 2 ماه مه 1896م در 62 سالگی درگذشت.

 

منبع :

fantasy.ir

راسخون

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

رافایل سانتسیو

رافایل سانتسیو – Raffaello Sanzio

رافایل سانتسیو یا رافایلو سانتی که بیشتر با اسم کوچکش رافایل شناخته می‌شود- نقاش و …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

6 + 1 =