خانه / ادبیات / هرمز میلانیان – Hormoz Milanian

هرمز میلانیان – Hormoz Milanian

هرمز میلانیان
هرمز میلانیان

هرمز میلانیان زبان‌شناس ایرانی و استاد زبانشناسی دانشگاه تهران بود- میلانیان تحصیلات خود را در رشته زبانشناسی در دانشگاه سوربن به پایان رساند و از شاگردان آندره مارتینه بود- او عضو انجمن زبان‌شناسی پاریس و انجمن جهانی زبان‌شناسی نقشگرا بودند

زندگی هرمز میلانیان

هرمز میلانیان در سال 1316 در تهران متولد شد . پدرش- ناخدا حسن میلانیان- فرمانده ناو -پلنگ- بود که در جمله متفقین به ایران -روس‌ها از شمال و انگلیسی‌ها از جنوب- هنگام دفاع از آبادان زخمی شد و پس از انتقال به تهران در سن ۳۸ سالگی درگذشت. مادرش درخشنده شیمی مسیولیت بزرگ کردن و تربیت هرمز و برادر کوچکتر هومان را بر عهده گرفت.

هرمز میلانیان تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران در دبیرستان‌های شرف و دارالفنون سپری کرد. علاقه‌ای که به ادبیات- به‌ویژه ادبیات فارسی- داشت موجب شد پس از دریافت دیپلم متوسطه در رشته ادبی و موفقیت در امتحان ورودی دانشکده ادبیات دانشگاه تهران به سال ۱۳۳۴- در رشته ادبیات فارسی ادامه تحصیل دهد. در سال ۱۳۳۷- پس از اخذ درجه لیسانس در رشته ادبیات فارسی- علاقه‌ای که به آموختن زبان‌های بیگانه داشت- وی را مصمم کرد که به تحصیل در رشته -زبان‌شناسی- بپردازد- بااین‌که تصویر چندان روشنی از این دانش کمابیش نوین نداشت. در شهریورماه ۱۳۳۹ -۱۹۶۰- شرایط ادامه تحصیل در این رشته برای او پیش آمد و به پاریس رفت و از دانشگاه سوربن دکترا گرفت.

هرمز میلانیان- پس از مراجعت از فرانسه به ایران در سال ۱۳۴۴- در بنیاد فرهنگ ایران- مسیولیت پژوهش در زمینه تاریخ زبان فارسی را زیر نظر پرویز خانلری بر عهده گرفت. در نیمه دوم سال تحصیلی ۴۵–۱۳۴۴- پس از موفقیت در امتحان استادیاری- به‌عنوان استادیار زبان‌شناسی در دانشگاه تهران به استخدام رسمی درآمد. در شهریورماه ۱۳۴۹ به مدت یک سال تحصیلی- به‌عنوان استادیار مهمان- به دانشگاه ایلینوی در اوربانا برای تدریس زبان فارسی اعزام شد.

پس از بازگشت به ایران در سال ۱۳۵۰- بار دیگر به تدریس در دانشگاه تهران ادامه داد و چند سال بعد به رتبه دانشیاری ارتقا یافت. در طول سال‌های ۵۰ خورشیدی- با فرهنگستان زبان ایران نیز همکاری داشت و در جلساتی از کمیسیون واژه‌گزینی آن شرکت داشت. میلانیان- پیش از پیروزی انقلاب- به مدت یک سال و نیم به‌عنوان مدیر گروه زبان‌شناسی و فرهنگ و زبان‌های باستانی دانشگاه تهران انتخاب شد.

هرمز میلانیان سرپرستی پژوهش‌هایی را در زمینه دستور زبان- تلفظ و املای فارسی بر اساس آزمون پاسخگویان فارسی‌زبان برخوردار از تحصیلات لااقل دبیرستانی را برعهده داشت. همچنین وی در چندین کنگره و همایش تحقیقات ایرانی و نیز زبان‌شناسی عمومی در ایران و خارج از کشور شرکت کرد. میلانیان- شش ماه پس از انقلاب- برای استفاده از فرصت مطالعاتی- که پرونده دانشگاهی آن از مدت‌ها پیش آماده شد- عازم فرانسه گردید و کمی بعد- از سوی دانشگاه سوربن به عنوان استاد مهمان برای تدریس زبان- ادبیات و زبان‌شناسی فارسی در آن دانشگاه دعوت شد. این دوره فعالیت از سال ۱۹۷۹ تا سال ۱۹۸۵ به‌مدت شش سال به طول انجامید و از سال دوم- سرپرستی بخش فارسی آن دانشگاه به میلانیان واگذار شد.

میلانیان در شهریورماه ۱۳۷۵ -۱۹۹۶- پس از ۱۷ سال- به ایران بازگشت که در آن زمان- به‌علت ترک خدمت از دانشگاه تهران اخراج شده‌بود. سپس به تالیف- ترجمه و تحقیق درزمینه زبان‌شناسی عمومی و فارسی پرداخت و در این زمینه با موسسه فرهنگی شهید رواقی- انتشارات هرمس و نیز انتشارات فرهنگ معاصر همکاری داشت. او عضو انجمن زبان‌شناسی پاریس و انجمن جهانی زبان‌شناسی نقشگراست.

هرمز میلانیان
هرمز میلانیان

مرگ

دکتر میلانیان سال‌های پایانیِ عمرش- در یکی از بیمارستان‌های مخصوص بیماران آلزایمری در فرانسه بستری بود. وی روز چهارشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۳ در پاریس در فرانسه درگذشت و در گورستان مونپارناس به خاک سپرده شد.

کتاب‌شناسی
تالیف

زبان‌شناسی -مجموعه مقالات– هرمز میلانیان و رضا سیدحسینی- تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی- ۱۳۸۳
کزین برتر اندیشه برنگذرد- هرمز میلانیان و محمدحسن جلیلی- تهران: انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی- ۱۳۸۲

ترجمه

-تراز دگرگونی‌های آوایی: جستاری در واج‌شناسی درزمانی– اثر آندره مارتینه- تهران: انتشارات هرمس -۱۳۸۰-
-مبانی زبان‌شناسی عمومی: اصول و روش‌های زبانشناسی نقش‌گرا- اثر آندره مارتینه- تهران: انتشارات هرمس -۱۳۸۰-

مقدمه و حواشی

دستور زبان فارسی معاصر- ژیلبر لازار- ترجمه مهستی بحرینی -توضیحات و حواشی هرمز میلانیان- تهران: انتشارات هرمس -۱۳۸۴-

هرمز میلانیان
هرمز میلانیان

 

منبع :

شهر کتاب

راسخون

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

آراپیک باغداساریان

آراپیک باغداساریان – Arapic Baghdasariyan

آراپیک باغداساریان کاریکاتوریست- طراح گرافیک- کارگردان و مترجم ایرانی بود -آراپیک در اواخر عمر کوتاه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

2 × پنج =