محمد تقی نیشابوری - taqi nishapuri - اجتماع اندیشه
خانه / ادبیات / شاعران / محمد تقی نیشابوری – taqi nishapuri

محمد تقی نیشابوری – taqi nishapuri

محمد تقی نیشابوری
محمد تقی نیشابوری

محمد تقی نیشابوری با نام کامل محمد تقی ادیب نیشابوری مشهور به ادیب ثانی متخلص به -راموز- از دانشمندان علوم اسلامی معاصر و شاعر فارسی زبان بود- او متخصص ادبیات عربی بود و در رشته‌های ادبیات فارسی- منطق- فلسفه- ریاضیات- اصول- فقه- رجال- حدیث- تفسیر- طب قدیم- نجوم تحصیل کرده بود- او شاگرد ادیب نیشابوری بود

زندگی محمد تقی نیشابوری

محمد تقی نیشابوری متخلص به -راموز- در خیرآباد از قرای بلوک عشق آباد نیشابور در 1310 هجری قمری- چشم به جهان گشود. نام مادرش- فاطمه و پدرش- اسدالله بود. اجداد او از سران ایل اسکندری بودند- جد بزرگ وی به ایران آمد- و ریاست را کنار نهاده- زندگی ساده‌ای گزید.

اسدالله که از دانش و فطانت بی‌بهره نبود- علاوه بر خیاطی – که پیشه او بود – مکتب‌داری هم می‌کرد و به کودکان- قرآن می‌آموخت.

پدر- که محمد تقی را مستعد فراگیری علوم می‌بیند در 18 سالگی برای کسب علم به مشهد مقدس می‌فرستد و او سه سال در خدمت دایی بزرگوارش مرحوم شیخ محمد کدکنی -در گذشته 1357 هـ.ق.- که از بزرگان علما بود با جدیت به کسب علم پرداخت. از اواخر سال1333 هـ.ق در محضر درس استاد یگانه ادبیات و بلاغت اسلامی آن زمان در حوزه خراسان ـ یعنی میرزا عبدالجواد ادیب نیشابوری معروف به ادیب اول – درگذشته 1344 هـ.ق. – حاضر شد و بعد از آزمون ورودی که به صورت شفاهی صورت می‌گرفت موردتوجه و عنایت خاص ایشان قرار گرفت به طوری که خود در 25 سالگی- صاحب حوزه‌ی تدریس گردید.

رشته‌هایی از علوم که استاد در آن تبحر و یا آگاهی مکفی داشت عبارتند از: ادبیات عرب و فارسی- منطق- فلسفه- ریاضیات- اصول- فقه- رجال- حدیث- تفسیر- طب قدیم- نجوم و غرایب. اما ادبیات عرب- وجه غالب تدریس ایشان بود و متون مختلفی را حدود 60 سال به صورتی کم مانند تدریس نمودند- از جلمه: شرح سیوطی- مغنی- شرح مطول- شرح نظام- حاشیه ملا عبدالله- معالم و مقامات حریری.

حوزه‌های تدریس ایشان متفاوت بود: مسجد ترک‌ها- جامع گوهرشاد- مدرسه‌های سلیمان خان- میرزا جعفر و خیرات خان- آرامگاه شیخ بهایی و در واپسین سال‌های عمر- در منزل مسکونی خود واقع در محله عیدگاه مشهد.

ویژگی‌های اخلاقی

خصوصیات ادیب دوم- خود کتابی دیگر است- چشمان نافذ و قیافه‌ی جدی- محبت پدرانه- تواضع و بی آلایشی- اخلاص در ارادت به ایمه هدی و اولیاء الله و عشق به اعتلای وطن و … از او چیز دیگری ساخته بود. حافظه‌ای قوی به وسعت مطالعات تمام عمر و تسلط عجیب بر این حافظه نیز از دیگر خوصیاتش بود.

-دارای روحیات کم‌نظیری بودند: قناعت- مناعت طبع و استغنا از خلق و در اوایل امر رها کردن موقعیت‌ها و پست‌های پول‌خیز و عمر را دربست و با اخلاص تمام- در خدمت دین گذاشتن-

از دریافت وجوهات شرعیه برای گذران زندگی- خودداری می‌کرد و امرار معاش با دریافت حق التدریس اندکی بود که از طلاب می‌گرفت و چون از سال 1341 به عنوان مدرس آستان قدس رضوی مشغول خدمت گردید دیگر حق‌التدریس مرسوم را از شاگردان نگرفت.

مردمی زیست و شیفته هیچ جاه و مقامی نگشت- زمانی به یکی از کارمندان دولت گفته بود -این میزها مانند زنان روسپی‌اند- هر روز دست کسی هستند- فریفته‌ی آن‌ها نشوید-.

شاگردان محمد تقی نیشابوری

استاد محمدتقی شریعتی- پروفسور فلاطوری -حکیمی قوچانی– دکتر جعفری لنگرودی- دکتر احمد مهدوی دامغانی- دکتر ملک شاهی- دکتر مهدی محقق- دکتر شفیعی کدکنی- استاد محمدرضا حکیمی- استاد حجت هاشمی خراسانی- استاد احمد امین شیرازی- استاد عبدالکریم پارسا- آیت‌الله عظمی سیستانی- آیت‌الله وحید خراسانی- آیت‌الله خزعلی و …

محمد تقی نیشابوری
محمد تقی نیشابوری

آثار محمد تقی نیشابوری
نظم

به غیر از دیوان اشعار که چهار هزار بیت است- منظومه‌هایی عرفانی از ادیب دوم به جای مانده که عبارتند از:

آیین‌نامه
آسایش نامه
حدیث جان و جانان
ستایش نامه
طریقت نامه
فیروزی جاوید
گوهر تابنده
مجمع راز و منبع نیاز
یعقوبیه

نثر

تاریخ ادبیات عرب.
تاریخ ادبیات ایران -تا حکیم ناصرخسرو-.
تابش جان و بینش روان -در حکمت الهی-.
البدایه و النهایه -در حکمت-.
گوهرنامه و رساله قافیه.
آرایش سخن -در علم بدیع-.
از نوشته‌های ادیب- مجموعه‌ای شامل تاریخ ادبیات عرب- رساله قافیه- آرایش سخن و چند قصیده و غزل به نام -گوهر دانش- در ۱۳۳۷ شمسی به چاپ رسیده‌است.

وفات

در زمستان سال 1347 ش.- هنگام رفتن به مدرس به زمین خورده دچار شکستگی پا شدند و همین حادثه موجب شد که خانه‌نشین شده و بالاخره در 21 آذرماه 1355ش -بیستم ذی الحجه 1396 هـ.ق.- به رفیق اعلی پیوست و به همت بعضی از شاگردانش در ایوان آخرین غرفه جنوب غربی صحن عتیق -انقلاب- رضوی به خاک سپرده شد:

از شمار دو چشم یک تن کم

وز شمار خرد هزاران بیش

کتابخانه‌ی شخصی استاد- بنا به سفارش خودشان- به آستان قدس رضوی اهدا گردید-.

 

منبع :

abarshahr.blogfa.com

راسخون

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

فرصت‌ شیرازی

فرصت‌ شیرازی – Forsat od Dowleh Shirazi

فرصت‌ شیرازی با نام اصلی میرزا محمد نصیرالحسینی ملقب به -میرزا آقا- که در شعر …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

14 + 8 =