خانه / فلسفه / محمدتقی شوشتری – Muhammad Taqi Shushtari

محمدتقی شوشتری – Muhammad Taqi Shushtari

محمدتقی شوشتری
محمدتقی شوشتری

محمدتقی شوشتری معروف به علامه شوشتری یا محقق شوشتری- که در بین مردم شوشتر مشهور به شیخ شوشتری و حاج شیخ بود- یکی از علما و دانشمندان معاصر است که در ساحت حدیث‌پژوهی فعالیت‌های بسیاری انجام داده‌است

زندگی محمدتقی شوشتری

محمدتقی شوشتری فرزند شیخ محمدکاظم فرزند شیخ محمدعلی فرزند شیخ جعفر فرزند شیخ حسین فرزند حسن‌ فرزند ملا علی فرزند علی فرزند حسین شوشتری‌ است. به گفته آقا بزرگ تهرانی- شوشتری در ۱۳۲۱ق/۱۲۸۱ش و به گفته خودش حدود ۱۳۲۰ق در نجف متولد شد. پدرش اهل شوشتر و مادرش اهل کرمان بود. از خاندانی فرهیخته- دانشمند و اهل علم و فضل است- و پدران او سابقه مبارزاتی بر حاکمان را داشته‌اند- تا حدی که پدر او و نیز پدربزرگ او -فرزند شیخ جعفر شوشتری- به خاطر مخالفت و سخنرانی علیه رضاشاه تبعید شده بودند.

وی در ۷ سالگی همراه خانواده به شوشتر بازگشت. او در سال ۱۳۱۴ش- برای مخالفت با کشف حجاب- به عتبات مهاجرت کرد و در حوزه‌های علمیه نجف و کربلا ادامه تحصیل داد.

وی در مکتب- قرآن و خواندن و نوشتن و خط ترسل را فرا گرفت- و در هفت سالگی به شوشتر بازگشت- و چیزی نگذشت که مادرش دار فانی را وداع گفت. بعد از فوت مادر- مقدمات و سطح را نزد سید حسین نوری- سید محمد علی امام و سید علی‌اصغر حکیم -که اغلب از شاگردان پدرش بودند- گذراند- و پس از آن نیز با آموزش‌های استادانی نظیر محمدتقی شیخ‌الاسلام و سید مهدی آل طیب و پدر خود- در سن شانزده یا هفده سالگی به درجه اجتهاد نایل شد. وی با توجه به نبوغ و ذکاوت فراوانی که داشت- بسیاری از کتاب‌هایش را بدون استاد مطالعه می‌نمود: یعنی ابتدای هر کتابی را از استادان فرا می‌گرفت- و بقیه اش را خود مطالعه می‌کرد- و به خوبی آن را فرا می‌گرفت.

بعد از سال ۱۳۵۴ ه‍. ق-۱۳۱۴ ه‍. ش- به دلیل قانون کشف حجاب به همراه سید باقر حکیم از شوشتر به عتبات هجرت کرد- و در حوزه‌های علمیه کربلا و سپس نجف به کسب علوم و معارف اسلامی ادامه داد- و در همان‌جا بود که به حلقه درس شیخ آقا بزرگ تهرانی پیوست و از وی اجازه روایت دریافت کرد. او در آنجا اقدام به تالیف کتاب ارزشمند قاموس الرجال نمود و موفق به کسب اجازه از شیخ آقا بزرگ تهرانی گردید. او به سال ۱۳۶۰ ه‍‍. ق. -۱۳۲۰ ه‍. ش- پس از سپری شدن دوران رضاشاه به شوشتر مراجعت کرد و ضمن تدریس علوم اسلامی- به تحقیقات خود نیز ادامه داد- و سرانجام در بیست و نهم اردیبهشت ۱۳۷۴ -۱۹ ذی الحجه ۱۴۱۵- در ۹۶ سالگی در شوشتر دار فانی را وداع گفت. شهرت وی به حدی بود که استادش شیخ آقا بزرگ تهرانی در دو جلد از کتاب الذریعه نام او را آورده- و دوازده عنوان از آثارش را یاد نموده‌است. .

علامه در شرح زندگی خود می گویند: -محل تولد بنده نجف است- والدین مادرم اهل کرمان بودند در نجف ساکن و مجاور شده بودند و مادر بنده در نجف متولد شد. پدرم نزد آقا سید محمد کاظم یزدی و آخوند ملا کاظم خراسانی- مشغول تحصیل بود و سپس به شوشتر آمدند.
مدت کمی از زندگی ما در شوشتر نگذشته بود که والده بنده فوت شد و بعد از مرگ والده نزد چندتن از آقایان مثل آقا سید حسین نوری و آقا سید مهدی آل طیب و…مشغول درس خواندن شدم. زمانی که دوران بی حجابی در ایران آغاز شد روزی که داشتند زنها را با طبل و علم کشف حجاب می کردند بنده به عراق رفتم و حدود شش سال در آنجا ماندم- درعتبات که بودم قاموس الرجال در دو جلد نوشتم- بعد چهار جلد شد- بعد مرتبا بر مطالبش اضافه کردم-

وی در ادامه شرح حال خود می گوید:

-درعتبات که بودیم کفران نعمت زیاد می شد- در مساجد و جاهای دیگر نان و چیزهای دیگر می ریختند- من هم گاهی از آن نان به منزل می بردم و دیگر نان نمی خریدیم و با پول نان کتاب می خریدم.-
علامه شیخ در سال 1320شمسی پس از سپری شدن دوران حکومت رضا شاه- به شوشتر بازگشتند و ضمن تدریس علوم اسلامی به تحقیقات خود نیز ادامه داده و طی 96 سال عمر پر برکت خویش آثار متعددی به جهان علم و ادب عرضه داشتند.

هم اکنون منزل شخصی علامه وقف کتابخانه آستان قدس رضوی می باشد و آثار گرانبهایش نیز در این کتابخانه و لوازم شخصی ایشان در اتاق شخصیش به همان صورت نگهداری می شود و مرقد مطهرش هر روز پذیرای تعداد زیادی از زایرین مشتاق و دوستداران ایشان می باشد.
همچنین همه ساله هفتم محرم- هیات های عزاداری ضمن عزاداری برای سرور و سالار شهیدان به سمت مرقد علامه شیخ-ره- روانه شده و یاد آن محبّ اهل بیت را گرامی می دارند.

 

محمدتقی شوشتری
محمدتقی شوشتری

استادان

– حجه الاسلام سید محمد علی امام- معروف به امام شوشتری -۱۳۰۸–۱۳۹۴ ق- در مقدمات و ادبیات
– پدرش آیه الله حاج شیخ محمد کاظم شوشتری در سایر دروس تا درجهٔ اجتهاد
– حجه الاسلام سید حسین نوری
– حجه الاسلام سید علی اصغر حکیم -۱۳۴۸ ق-
– آیه الله سید مهدی آل طیب جزایری -۱۳۶۲ ق –
– آیه الله سید محمد تقی شیخ الاسلام -۱۳۴۲ ق –

فرزندان

تنها پسر علامه شوشتری- محمدعلی شیخ شوشتری است که تا کنون ده‌ها کتاب و مقاله نوشته و منتشر ساخته‌است. ایشان از اساتید نامدار دانشگاه شهید بهشتی تهران است- و چندین بار از طرف مردم شوشتر به نمایندگی مجلس شورای اسلامی انتخاب شده‌است. علامه شوشتری دارای سه دختر نیز بود.

محبوبیت عمومی

در شوشتر در زمان حیات ایشان- مورد مراجعه عموم مردم برای امور دینی بود- و بسیاری از عقدهای ازدواج جهت تبرک توسط ایشان جاری می‌شد. در حال حاضر- در اکثر خانه‌های شوشتر تصویر ایشان بر روی دیوار وجود دارد- و در بسیاری از مغازه‌ها و اتومبیل‌ها عکس ایشان را به عنوان تبرک قرار می‌دهند. مقبره ایشان همه روزه مورد زیارت مردمان است.

 

محمدتقی شوشتری
محمدتقی شوشتری

تالیفات

– قاموس الرجال -۱۴ جلد-: نانم کامل آن قاموس الرجال فی تحقیق رواه الشیعه و محدثیهم- که ابتدا تنقیح المقال نام داشت- پرآوازه‌ترین و پربارترین کتاب شیخ شوشتری است- در علم رجال.
– النجعه فی شرح لمعه -۱۱ جلد-
– قضا امیرالمومنین علی بن ابیطالب علیه السلام -داوری‌های امیر مومنان-: پرانتشارترین اثر شیخ شوشتری که به زبان فارسی ده‌ها بار به چاپ و به زبان انگلیسی هم نشر یافته‌است. این کتاب نخستین اثر چاپی ایشان هم است.
– بهج الصباغه فی شرح نهج‌البلاغه -۱۴ جلد-: تفسیری موضوعی و انتقادی از نهج البلاغه- که دومین مهمترین اثر ایشان است.
– الاخبار الدخیله -۴ جلد-: درباره انواع تحریف و جعل روایات
– الاوایل -این کتاب با ترجمه و تحقیق محمدرضا مروارید- و با نام -نخستین‌ها- به فارسی برگردانده شده و از سوی انتشارات نور معرفت در مشهد انتشار یافته است-
– الاربعون حدیثا-چهل حدیث در فضایل ایمه معصومین ع و مسایل فقهی-
– البدایع -کشکول-
– آیات بینات فی حقیه بعض المنامات -نشانه‌های روشن در حق بودن برخی خواب‌ها-
– رساله‌ای در محاکمه بین شیخ صدوق و شیخ مفید در یک مسیله کلامی -با عنوان رساله فی سهو النبی -صلی الله علیه و آله در انتهای قاموس افست شده است-
– الرساله البصره فی احوال البصیریه
– رساله فی تواریخ النبی و الآل -تاریخ چهارده معصوم-
– شرح وجیزه شیخ بهایی -نخستین نوشته ایشان-
– حواشی و استدراکات بر کتاب ثواب الاعمال و عقاب الاعمال
– یادداشت‌های تفسیری قرآن -۲ جلد- توسط آقای بهراد تصحیح و منتشر شده است.
– پاسخ به سوالات کنگره هزاره شیخ طوسی
– مقدمه توحید مفضل -به زبان فارسی-
– نوادر الاخبار و جواهر ال آثار -به زبان فارسی-
– پاسخ به اشکال به دعای ندبه- مطرح‌شده توسط دکتر شریعتی
– و چندین کتاب خطی منتشر نشده
لازم است ذکر شود که مصحح و محقق بسیاری از آثار علامه شوشتری- استاد علی اکبر غفاری بوده‌است.

 

منبع :

بیتوته

زندگینامه فلاسفه

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

عبدالجواد فلاطوری

عبدالجواد فلاطوری – Abdoldjavad Falaturi

عبدالجواد فلاطوری پژوهشگر ایرانی حوزه فلسفه بود- وی بنیان‌گذار کتابخانه شیعی در دانشگاه کلن آلمان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو + 20 =