مارسل دوشان - Marcel Duchamp - اجتماع اندیشه
خانه / ادبیات / سبک های ادبی و هنری / مارسل دوشان – Marcel Duchamp

مارسل دوشان – Marcel Duchamp

مارسل دوشان
مارسل دوشان

مارسل دوشان نقاش و مجسمه‌ساز فرانسوی بود که آثارش را بیشتر با سبک‌های داداییسم و سورریالیسم مرتیط می‌دانند- آثار دوشان در گسترش هنر غرب پس از جنگ جهانی اول تاثیرگذار بود- مارسل دوشان- هنرمند فرانسوی- امریکایی- پیشگام راستین مدرنیسم پساکلاسیک است

زندگی مارسل دوشان

مارسل دوشان در ۲۸ ژوییه ۱۸۸۷- در پاریس در خانواده ای هنرمند به دنیا آمد. خانه آنها مملو از نقاشی‌ها و قلم‌زنی‌های -امیل نیکول- پدر بزرگ مادری‌اش بود و خانواده او به بازی شطرنج- خواندن کتاب- نقاشی- و موسیقی علاقه داشتند. خواهر و برادران او هم هنرمندان موفقی شدند:

ژاک ویلون -۱۹۶۳-۱۸۷۵- نقاش
ریموند دوشان -۱۹۱۸-۱۸۷۶- مجسمه‌ساز
سوزان دوشان -۱۹۶۳-۱۸۸۹- نقاش

در کودکی به همراه دو برادر بزرگترش خانه را ترک کرد و در روان به مدرسه رفت. او به خواهرش سوزان بسیار نزدیک بود که همیشه در بازی‌ها و فعالیت‌هایی که از قدرت تخیل فوق‌العاده مارسل ناشی می‌شد- همراه و همپای او بود. اگرچه مارسل دانش آموز برجسته‌ای نبود- اما در ریاضیات استعداد داشت و در مدرسه برنده دو جایزه ریاضی شد. در سال ۱۹۰۳ یک جایزه نقاشی به دست آورد- و در جشن فارغ‌التحصیلی در ۱۹۰۴ جایزه دیگری برنده شد که او را در تصمیمش برای هنرمند شدن مصمم کرد.

نقاشی آکادامیک را از معلمی آموخت که می‌خواست دانش‌آموزانش را از امپرسیونیسم و پست امپرسیونیسم و سایر جنبش‌های هنری آوانگارد دور نگه دارد- تلاشی که البته ناموفق بود. اولین راهنما و مرشد هنری مارسل- برادرش ژاک ویلون بود که مارسل سبک سیال و برنده او را تقلید می‌کرد. در ۱۴ سالگی اولین فعالیت جدی هنری او نقاشی‌هایی بود با آبرنگ که از سوزان در حالت‌های مختلف و در حال انجام کارهای گوناگون می‌کشید. در تابستان همان سال منظره‌هایی هم به سبک امپرسیونیست‌ها با رنگ و روغن نقاشی کرد.

وی تا سال 1905 در آکادمی جولیا درفرانسه به تحصیل نقاشی مشغول بود. کارهای اولیه او به سبک پست امپرسیونیسم بود اما بعدها به عنوان تاثیرگذارترین هنرمند مکتب دادا شناخته شد.هدف اصلی هنرمندان دادا این بود که معیارهای متداول زیبایی شناسی و هنری جاافتاده را در هم بریزند. مارسل دوشان، هنرمند فرانسوی- امریکایی- پیشگام راستین مدرنیسم پساکلاسیک است. تحول هنری مارسل دوشان – که آندره برتون او را زیرک‌ترین هنرمند سده بیستم نامید ــ فقط در متن اوضاع هنری حاکم بر پاریس در واپسین دهه پیش از جنگ جهانی اول قابل فهم است

تحول هنری مارسل دوشان ــ که آندره برتون او را زیرک‌ترین هنرمند سده بیستم نامید ــ فقط در متن اوضاع هنری حاکم بر پاریس در واپسین دهه پیش از جنگ جهانی اول قابل فهم است. پس از جنجال‌هایی که با نمایش آثار کوربه- مانه و امپرسیونیست‌ها به پا شد- میان هنر رسمی که هنوز وامدار سنت آکادمی‌ها بود و کار هنرمندان جوان پیشرو که از این سنت روی گردانده و در جستجوی مضمون‌ها و وسایل جدید بازنمایی بودند- شکافی ژرف پدید آمد. با وجود این- زمانی که انقلابیون قبلی به خاطر دستاوردهایشان مورد توجه قرار می‌گرفتند- این عقیده در محافل هنری رواج می‌یافت که هر هنر پر معنا و هدفمندی که سرانجام معیارهای -سلیقه خوب- را می‌سازد- اصلا نوآورانه و نقض کننده معیارهای حاکم است. به عبارت دیگر- راه افتخار ــ راه به سوی قله خدایان موزه‌ها ــ از هنر پیشتاز می‌گذرد.

دوشان که در سال ۱۹۰۴ با هدف نقاش شدن به پاریس می‌آید- بی درنگ کارش را به سبک امپرسیونیست‌ها- سپس به شیوه سزان و فووها شروع می‌کند و سرانجام به مضمون‌های سمبولیستی روی می‌آورد. او به برکت نفوذ برادرانش ــ که هر دو ده سالی از او بزرگترند و قبلا به جنبش پیشتاز پیوسته‌اند ــ آثارش را نه فقط در سالن مستقلان بلکه همچنین مرتبا در سالن پاییز به نمایش می‌گذارد.

در بهار سال ۱۹۱۱- و به هنگام گشایش سالن پاییز- اعتماد به نفس مارسل دوشان سخت ضربه می‌خورد. در تالار شماره ۴۱- آنجا که فووها ظهور تماشایی خود را در سال ۱۹۰۵ تجربه کردند- اکنون کوبیست‌ها -گلز- لوفوکنیه- متسنژه- لژه و دلونه- جنجال دیگری را پدید می‌آورند. پیکاسو و براک- آفرینندگان اصلی سبک تازه- در این جمع حضور ندارند -اینان از شرکت در نمایشگاه‌ها خودداری می‌کنند- زیرا آثارشان پیش از این رد شده بود-. اما عدم حضور ایشان مهم نیست- نقاشی‌های ارایه شده در نظر تماشاگران ناآگاه به اندازه کافی -احمقانه- است. جنجال دیگری پدید می‌آید. وقتی که خیل مردم در حال استهزا و فحاشی و مجادله به تالار کوبیست‌ها هجوم می‌آورند- در زیر امواج نظرات شش هزار سنت‌گرا قطعا کسی به نقاشی‌های دوشان توجهی نمی‌کند.

دوشان زمانی برای تابلو مونا لیزا سبیل گذاشته بود .برای نمایشگاه مستقل ها هم یک توالت فرستاده بود و اسمش را گذاشته بود چشمه آنها نمی توانستند آن را رد کنند اما در جایی سوت و کور به نمایش گذاشتند.

naked coming downstairs -برهنه از پله پایین می آید- – ۱۹۱۲
رنگ روغن روی بوم – ۸۹*۱۴۹ سانتی متر‎- موزه هنر فیلادلفیا

ویژگی منحصربه فرد و قابل توجه در این اثر مارسل دوشان- نمایش گذر زمان است. دوشان با اختراع و بدعت گذاری اش در کوبیسم- سمت وسوهای تازه ای برای هنر قرن بیستم گشوده است.نمایش پرسپکتیو همزمان در دو بوم هم اندازه که حقیقتا در یک فرم سه بعدی ارایه می شوند -فرمی که بر اثر ایجاد شکست های ناگهانی کثرت می یابد و به اجزاء بیشتری تقسیم می شود- خصوصیت بارز کار دوشان به شمار می روند.بنابراین دوشان ساختاری از سطوح عرضه کرده است که اصل را نفی می کند و سازماندهی فضا را مطابق با یک پرسپکتیو مرکزی در نظر می گیرد.

 

مارسل دوشان
مارسل دوشان

چشمه اثر مارسل دوشان

چشمه یا فواره – Fountain- یکی از آثار مارسل دوشان هنرمند فرانسوی در سال ۱۹۱۷ است.این اثر یکی از آثاری است که دوشان آن‌ها حاضرآماده‌ها -Readymades- می‌نامید.وی در آثاردیگری از وسایل آماده -دم دستی- استفاده کرده بود و در این مورد از یک پیشابگاه بهره برد و آن را با امضای R.Mutt برای نمایش عرضه کرد -این اثر در تاریخ هنر قرن بیستم یک نقطه عطف محسوب می‌گردد.

مارسل دوشان
مارسل دوشان

3d chess set-duchampشطرنج سه بعدی دوشان

در سال 1918 دوشان به بوینوس آیرس رفت .دوشان طی اقامت 9 ماهه خود در آنجا شطرنج را جدی تر دنبال کرد و برای دوستانش می نوشت که چطور شیفته شطرنج شده است.او بسیاری از بازیهای چاپ شده -بویژه بازیهای کاپابلانکا -که او را می ستود- را مرور می کرد.در همین جا بود که او ست معروف سه بعدی خود را ساخت .با وجود اینکه در بسیاری از 3d chess set-duchampشطرنج سه بعدی دوشان مطالب آکادمیک باور بر این است که دوشان خود این مهره ها را تراشیده است -به استثنای اسبها که توسط یک صنعتگر محلی ساخته شده-اخیرا این نکته مورد توجه قرار گرفته که دیگر مهره ها بسیار ظریفانه – با دقت و ماشینی به نظر می رسند .لاری لیست – هنرمند و موزه داری که به دقت در این زمینه مطالعه کرده- نتیجه گرفته است که آنچه در واقع رخ داده دقیقا خلاف این بوده است.مهره ها توسط یک صنعتگرمحلی ساخته شده ولی اسبها را دوشان خود تراشیده است. لاری لیست همچنین ملاحظه کرد که فرم قوس مانند متحدالمرکز در گردن مهره ها یادآور فرم مهره های دوران -سنت جورج-در فرانسه است . هر چند مهره های دوشان به طرزی زیبا و برازنده در پایه با ظرافت مخروطی میشوند . در واقع شکل مهره ها به استثنای اسب و شاه مشابه فرمهای متداول است. اسب مهره ای است که در اکثر ستها حتی مهره های استانتون 1849 -که بسیار مشابه مهره های متداول کنونی هستند-کاملا متمایز است.

staunton chess set مهره های استانتون

اسب دوشان در قسمت سر از فرم پیچک ویولن به سبک آرت نوو-هنر جدید-بهره می بردو حتی یالهای آن هم با فاصله گذاری دندانه ها در جداره مشخص می شود .-کل فرم نمایشی فوتوریستی است.-شاه دوشان فرم تاج پادشاهان را داراست فقط بخش بالای سر حذف شده و در نهایت شاه و وزیر فرمی مشابه یافته اند که برای ناآشنایان با این ست می تواند دردسرساز باشد.
duchamp’s knightدر تابستان 1919 دوشان مهره های خود را برداشته به قصد پاریس برای دیدار خویشان و دوستان بار سفر می بندد. در پاریس ملاقاتی با هنری پیر روشه- دیپلمات و نویسنده فرانسوی- دارد و زیبایی مهره های دوشان وی را کاملا تحت تاثیر فرار می دهد . چنانچه روشه در خاطرات دسامبر 1919 خود به آن اشاره می کند.

مارسل دوشان
مارسل دوشان

2D chess set-duchamp مهره های جیبی دوشان

در ژانویه 1920 دوشان به نیویورک باز می گرددحدود دو سالی را به فعالیتهای متنوع هنری می پردازد.-اثر شیشه عظیم را به پایان می رساند یک وسیله موتوری جدید می سازد و -من ری-و -کاترین درییر- را در برپایی یک موزه هنرهای معاصر جدید یاری می رساند.-هر چند فعالیتهای هنری مورد علاقه و توجه دوشان بوده اند اما او تلاش می کند زمانی برای پرداختن به شطرنج و علاقه روز افزون خود به آن بیابد . دوشان به باشگاه شطرنج مارشال می پیوندد و اولین تلاشهای حرفه ای خود را با شرکت در مسابقات و تورنمتهای متفاوت آغاز می کند.چنانچه خود به -تام کالوین-گفته بعضی شبها تا 3 صبح در باشگاه بازی می کرده و همین زمان بودکه به فکر دنبال کردن شطرنج به طور حرفه ای افتاد.در اکتبر 1920 برای برادر خانمش از مهره های شطرنجی که طراحی کرده و ایده تولید انبوه و فروش آن با او سخن می گوید :

-راجع به شطرنج همه چیز عالیست.من در تعدادی از سیمولتانه های 12 نفره مارشال بازی کردم و 2 بار او را شکست دادم.پیشرفت قابل توجهی داشته ام و مثل یک برده تمام وقت شطرنج بازی می کنم.

ارسل دوشان روی آخرین نقاشی‌اش یک بطری پاک‌کن را به صورت عمودی نصب کرد. مارسل دوشان دیگر حوصله‌اش از نقاشی سر رفته بود و به همین خاطر هم اسم اثر را گذاشته بود: -تو مرا- که مخفف این بود: -تو حوصله‌ام را سر می‌بری-. یک از ویژگی‌های این کار آخر دوشان این بود که نمی‌شد فهمید باید از کدام طرف نگاهش کنی. اگر از روبرو نگاه می‌کردی- بطری‌پاک‌کن را درست نمی‌دیدی- اگر از پهلو نگاه می‌کردی نقاشی را درست نمی‌دیدی! زاویه‌ی درست برای دیدن این نقاشی وجود نداشت. این اثر دایره‌ای مهسا کریمی‌زاده هم که مثل باقی نمایشگاه از فرم‌های دایره‌ای درست شده زاویه‌ی درستی برای دیدنش وجود ندارد. وادارت می‌کند دورش بچرخی و در هر لحظه چیز دیگری را ببینی. با ضخامت کمی که دارد باز مجسمه است نه تابلو و مثل آثار مدرن درست و حسابی- تمیز اجرا شده. فقط باید دید آیا این زیبایی مدرنیستی حوصله‌ی مهسا را هم سر می‌برد یا نه.

 

مارسل دوشان
مارسل دوشان

نقاشی متعلق به سال ۱۹۱۸ است-‌ تقریبا هفتاد سانت در سه متر است متعلق به مجموعه‌ی -انجمن ناشناس- که مارسل دوشان از موسسان‌اش بود و اکنون در اختیار دانشگاه ییل است.

سالشمار زندگی مارسل دوشان

1887 هانری روبر مارسل دوشان بلنویل -سن مارتییم- به دنیا آمد.
او پسر ژوستین – ایزیدور دوشان -که نام کوچکش را به اوژن تغییر داد- و ماری لوسی- کارولین نیکول اس.
1895-1904 مارسل دوشان تحصیلاتش را در مدرسه بوسویه در روین انجام می داد
1905 به لطف برادرش- مارسل دوشان – که در کنکور مدرسه هنر های زیبا رد شده بود- شروع به کشیدن طراحیهای طنز برای کوریه فرانسه و سوریر کرد.

داوطلب نظام وظیفه شد که به دلیل گذراندن بسیار درخشان امتحان کار هنری -چاپ- در گروه دانشجویان افسری – فقط یک سال دوره وظیفه را گذراند.
1926 در پاریس نقاشی می‌کرد و طرحهای طنز‌گونه می‌کشید . در اولین نمایشگاه طنز نگاران در قصر یخ در مه- ژوین 1907 شرکت کرد . در خیابان کولنکو زندگی می‌کرد
1937- اولین نمایشگاه انفرادی مارسل دوشان در -باشگاه هنرهای- شیکاگو . چارچوب در یک گالری سوریالیست به نام گرادیوا را به مدیریت آندره بروتون در خیابان سن پاریس نقاشی می‌کند . بر روی عناصر مختلف جعبه در چمدان کار مل‌کند . بامری رنلدر به لندن سفر می‌کند.

1940 مارسل دوشان کار بر جعبه در جمدان را تمام می کند اشغال فرانسه – دولت درویشی مستقر می‌شود . مارسل دوشان تابستان را با مری‌رنلدز و کروتی‌‌‌ها در آرکاشون ‌می‌گذراند.

1968 در آوریل مسابقات دوره‌ای بازی شطرنج در مونت‌کارلو – بعد با اتومبیل به بال سفر می‌کند و از آنجا به لوسرن -میلان – جنووا – و بارسلون می‌رود با کنجکاوی و توجه – ماجراهای مه 1968 را دنبال می‌کند . تابستان در کاداکس . دوشان کمی پس از بازگشتن به نویر – در2 اکتبر – فوت می‌کند در خانه‌اش با ژولیت و من‌ری و روبرو نینالبل شام می‌خورد – که در ساعت یک و پنج دقیقه صبح دچار حمله قلبی می‌‌شود اورا می سوزانند و خاکسترش را در مقبره خانوادگی در گورستان روین دفن می‌کنند.

 

منبع :

www.oabab.net

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

لوسین فروید

لوسین فروید – Lucian Freud

لوسین فروید با نام اصلی لوسین میشایل فروید نقاش واقع‌گرای بریتانیایی متولد آلمان و یکی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست + هفت =