خانه / نام آوران / مارتین لوتر – Martin Luther

مارتین لوتر – Martin Luther

مارتین لوتر – کشیش متجدد و مترجم انجیل به زبان آلمانی و یک اصلاح‌طلب مذهبی بود- او یکی از تاثیرگذارترین شخصیت‌ها در تاریخ آیین مسیحیت و از پیشوایان نهضت اصلاحات پروتستانی به‌شمار می‌رود

چکیده

در ۳۱ اکتبر ۱۵۱۷- مارتین لوتر تحت تاثیر اندیشه‌های اراسموس و انسان‌گرایان- اعتراض‌نامه ۹۵ ماده‌ای خود را به سردر کلیسای خود آویخت و در آن عمل پاپ و همچنین آلبر- شهریار براندنبورگ را در فروش بهشت و بخشش گناهان محکوم کرد. لوتر پایه مذهب جدید را بر خواست و تقدیر الهی گذاشت و مریدان خود را ار هر واسطه یا تلاش برای دگرگون کردن سرنوشت خویش بر حذر داشت. آرامگاه او در شهر ویتنبرگ است.

مارتین لوتر در اواخر عمر به‌شدت یهودستیز شد و در نوشته‌های خود توصیه کرد که خانه‌های یهودیان نابود شده- کنیسه های آنان سوزانده شده- اموال آنان ضبط شده و آزادیشان سلب گردد. این نوشته‌ها باعث شده‌است که امروزه او شخصیت بسیار بحث‌برانگیزی باشد.

 

زندگینامه مارتین لوتر

مارتین لوتر در 10 نوامبر سال 1483 در یکی از شهرهای آلمان به‌ نام آیسلبن دیده به‌جهان گشود و به‌مناسبت تعمیدش در روز 11 نوامبر- که روز جشن مارتین-اهل تور- بود- به‌همین نام خوانده شد. در سال بعد پدرش به شهر مانسفلد رفته و در آن‌جا به استخراج معدن کوچکی از مس مشغول شد. وی تحصیلات دانشگاهی خود را در سال 1501 در ارفورت آغاز کرد- در حالی که پدرش مصرانه از او می‌خواست که وکیل شود- زیرا مزایای مالی خوبی داشت.

مارتین لوتر در سال 1505دوره ادبیات را به پایان رساند و در موقعیتی قرار گرفت که می‌توانست به مطالعه حقوق ادامه دهد. اما این‌گونه نشد- زیرادر سال 1505 که از ارفورت به مانسفلد برمی‌گشت ناگهان گرفتار تندباد و صاعقه شد و اسب او را به زمین انداخت. او هنگام سقوط- از قدیس -آن- کمک طلبید- مشروط به آن‌که راهب شود. پدر لوتر از این تصمیم او به خشم آمده و برای مدتی طولانی از وی دوری جست.

مارتین لوتر تا سال 1507 در دیر آگوستینی ارفورت که با دانشگاه پیوند نزدیکی داشت باقی ماند تا به مقام کشیشی رسید. در سال 1509 اولین مدرک مهم الهیاتی خود را به‌دست آورد و سرانجام در 18 اکتبر 1512 به درجه دکتری الهیات رسید و پس از آن از ارفورت به دانشگاهی در ویتنبرگ رفت و کرسی مطالعات کتاب مقدس را بر عهده گرفت و تا پایان عمر در آنجا ماند به جز دوره‌هایی کوتاه مدت از آن‌جا خارج نشد.

 

مارتین لوتر

زندگی زناشویی مارتین لوتر با کاترین

در تاریخ ۱۳ ژوین ۱۵۲۵- مارتین لوتر با کاترینا ون بورا ازدواج و طی زندگی مشترک خود دارای سه پسر و سه دختر شدند. سال‌های اول رفورماسیون صرف استحکام پایه‌های داخلی جنبش شد که در این راه لوتر از کمک‌های شایان تقدیر فیلیپ ملانشتون بهره‌مند گردید. در این مقوله می‌توان از تغییر مراسم شکرگذاری- برقراری روابط اداری و سرکشی و بازرسی از سایر مناطق تحت پوشش رفورم- نام برد. در همین فاصله مارتین لوتر ترجمه کتاب مقدس و ساختن بسیاری از اشعار مذهبی را به پایان رسانید. در ژانویه ۱۵۴۶ علی‌رغم ضعف مزاجی به‌شهر آیسلبن مسافرت نمود تا در مسیله گراف فن مانسفلد نقش میانجی را ایفا نماید. مارتین لوتر در اثر بیماری قلبی که از مدت‌ها پیش آزارش می‌داد در همان شهر درگذشت. جسد وی به ویتنبرگ منتقل و در تاریخ ۲۲ ژوییه ۱۵۴۶ در کلیسای بزرگ شهر- به خاک سپرده‌شد- و مراسم با شکوهی برایش تدارک دیده شد.

 

مارتین لوتر

شهرت مارتین لوتر

مارتین لوتر بین سال های 1513 تا 1519 به تدریس مزامیر- رساله رومیان- رساله عبرانیان و رساله غلاطیان پرداخت. در طی این سال‌ها- الهیات لوتر دستخوش رشته‌ای از تحولات به‌ویژه در پیوند با آمرزیدگی شد. در همین دوران- مناقشاتی پدید آمد- که سبب شد لوتر به شهرتی فراگیر دست یابد. یکی از این مناقشات جانب‌داری از قوم یهود بود که تا آن زمان در شکنجه و اسارت مسیحیان بودند و او برای پیشبرد اهدافش سعی در جلب حمایت ایشان کرد. او می‌گفت که مسیح نیز در ابتدا یهودی زاده شده و در نتیجه ما باید برای این قوم احترام ویژه‌ای قایل باشیم.

مناقشه دیگر نزاع بر سر فروش آمرزش‌نامه بود. تتسل که مسیول فروش آمرزش‌نامه از طرف اسقف ماینز بود خشم لوتر را برانگیخت. از این‌رو تتسل نامه‌ای به آلبرت-اسقف ماینز- نوشته- نسبت به رفتار او و مواد 95گانه اعتراض کرد. لوتر در اعتراض به رفتارهای غلط کلیسا 95 ماده تحریر کرده و بر در دانشگاه آویخت. آلبرت نیز متن مواد 95گانه لوتر را به‌همراه یک شکایت‌نامه به رم فرستاد. اما به‌سبب ضعف نسبی پاپ- لوتر به رم احضار نشد- بلکه در همان منطقه بازجویی شد و در عین حال از پس گرفتن ادعاهایش خودداری کرد.

اما کلیسا دست‌بردار نبود- در نتیجه در شهر لایپزیک مناظره‌ای دیگر میان لوتر و یوهان اک در گرفت. این مناظره دو ثمره داشت:

1- ثابت شد که هم پاپ و هم شوراهای عمومی دچار اشتباه می‌شوند

2- مارتین لوتر از یان هوس-اصلاح‌گر بوهیمی که پیش‌تر به اتهام بدعت‌گذاری محکوم شده بود- حمایت کرد و کلیسا را به اشتباه متهم کرد.

اصلاحات مارتین لوتر

در سال 1520 لوتر سه اثر عمده را منتشر ساخت و در آن‌ها برنامه خود را برای اصلاحات ارایه کرد:

1- رساله خطاب به اشراف آلمان- ابتدا رساله خطاب به اشراف آلمان را تحریر کرد و در آن با شور و هیجان بر ای ضرورت اصلاح کلیسا استدلال کرد. او در این اثر از فرمانروایان و شاهزادگان می‌خواهد که در مقابله با ستمگری و اجحافات کلیسا به مسیولیت خود در قبال فرمانروایی عمل کنند. او نشان می‌دهد که شاهزادگان و فرمانروایان که مسیحیانی تعمید یافته‌اند- در مقام کاهنی که متعلق به همه ایمان‌داران است- شریک هستند. بنابراین او در نظریه اصلاحات خود بیش از همه از یاری شاهزادگان استفاده کرد.

2- اسارت بابلی کلیسای مسیح- موفقیت به‌دست آمده از اثر اول او را ترغیب کرد تا آن‌را با اثر دیگری تکمیل کند. او در این اثر چنین استدلال کرد که بشارت انجیلی در اسارت کلیسا قرار گرفته و کلیسا بر انجیل- مهتری می‌کند در حالی‌که باید خدمت‌گذار آن باشد.

3- آزادی فرد مسیحی- او در این اثر- علاوه‌بر این‌که بر آزادی و وظایف مومنان تاکید کرد- به بررسی پیامدهای آموزه آمرزیدگی به‌وسیله ایمان در زندگی مسیحی پرداخت.

4- اسارت اراده- لوتر معتقد به ناتوانی و بی‌کفایتی اراده انسانی در امر نجات بود و در واقع همانند آگوستین کبیر- به‌نوعی جبرگرایی باور داشت. این امر انتقاد الهی‌دانان زمان را برانگیخت تا این‌که اراسموس کتاب آزادی اراده را در رد او نوشت. در پاسخ به کتاب اراسموس- لوتر اسارت اراده را تالیف کرد. لوتر این کتاب را یکی از بهترین آثارش می‌پنداشت- اما ایراد اصلی این کتاب برخورد تعصب‌آلود و افراطی با موضوع مورد بحث بود.

 

در همین دوران پاپ با صدور توقیعی- او را شدیدا محکوم کرد و حتی دستور داده شد که کتاب‌های او سوزانده شوند. اما لوتر نه تنها از قبول درخواست پاپ سرپیچی کرد- بلکه با آتش زدن توقیع پاپ در ملا عام بر وخامت اوضاع افزود.

 

در این بین- لوتر و پیروانش توسط چارلز پنجم متهم به بدعت در دین شدند- اما لوتر اتهام بدعت را رد کرد: -حتی حکم رسمی پاپ- گرچه تند و بی‌رحمانه- بیان می‌کند که برخی در کتاب‌های من بی‌زیانند- هرچند آن‌ها را با فتوایی واقعا شگفت‌انگیز محکوم می‌کند. اگر من حاضر شوم این‌ها را رد کنم- آیا به‌تنهایی حقیقتی را که همه دوستان و دشمنان به آن معترفند- مورد انتقاد قرار نمی‌دهم؟-

 

یکی از شاهزادگان که با لوتر سابقه دوستی داشت- او را در کاخ وارتبورگ مخفی کرد. لوتر نیز دوره انزواگزینی در کاخ را غنیمت شمرد و به بازنگری در مورد شعایر دینی پرداخته- کتاب مقدس و سایر رساله‌های اصلاحی را ترجمه کرد. در سال 1522 و پس از خروج از وارتبورگ به ویتنبرگ بازگشت و رهبری نهضت اصلاح دینی را در آن‌جا به عهده گرفت.

خدشه‌دار شدن اعتبار لوتر

از این به‌بعد حوادثی اتفاق افتاد که به شهرت و اعتبار لوتر صدمات جدی وارد کرد:

1- در سال 1525 با انتقاد جدی از اراسموس-اصلاح‌گر دینی اومانیست- از وی جدا شد و قسمتی از پیروان خود که اومانیست بودند را از دست داد.

2- در جنگ 1525دهقانان- لوتر استدلال کرد که اربابان فیودال برای فرونشاندن شورش دهقانان از هر حقی- از جمله اعمال خشونت به هنگام نیاز- برخوردارند.

3- مهم‌ترین مشکل- نزاع لوتر با تسوینگلی بر سر ماهیت حضور مسیح در مراسم عشای ربانی درگرفت. اعتقاد راسخ لوتر به حضور واقعی مسیح در آیین عشای ربانی در تقابل کامل با رویکرد استعاری یا نمادین تسوینگلی بود. پس از مدتی جدال بین این دو- سرانجام به‌سال 1529 کنفرانس ماربورگ برگزار شد- که بی‌نتیجه ماندن آن موجب جدایی همیشگی دو شاخه نهضت اصلاح‌گرایی آلمانی و سوییسی در هنگامه‌ای شد که ملاحظات سیاسی و نظامی ناسازگار و فزاینده- همکاری بین آن‌ها را ضروری ساخته بود.

 

بررسی مختصر علل نهضت اصلاح دینی

پیش از نهضت اصلاحی لوتر- مقدماتی صورت گرفت که منجر به بروز این نهضت شد. هانس کونگ که خود یکی از اعضای قدیمی کلیسای کاتولیک است- در این زمینه به موارد زیر اشاره می‌کند:

1- اضمحلال حکومت جهانی پاپ و تقسیم آن به دو قسمت شرق و غرب-

2- ناکامی شوراهای اصلاحی-کنستانس- بازل- فلورانس و لاترن- در -اصلاح کلیسا- ریاست و اعضای آن–

3- برقراری نوعی اقتصاد پولی به‌جای اقتصاد بیعی- اختراع چاپ و اقبال عمومی به آموزش و پرورش و کتاب‌های مقدس-

4- تمرکزگرایی دستگاه پاپ و رفتار غیر اخلاقی آن- سیاست مالی نظارت‌ناپذیر و مقاومت سرسختانه آن در برابر اصلاح- خصوصا خرید و فروش آمرزش‌نامه‌ها-

5- شیوه‌ای که به‌واسطه آن کلیسا و الهیات به‌طور افراطی از قوانین شرع انباشته شد-

6- عرفی‌شدن شدید سراسقفان-

7- منتقدان جدی کلیسا مثل ویکلیف- هوس- مارسیلیوس و …-

8- خودآگاهی روزافزون علوم دانشگاهی به‌منزله قدرت و مرجعی انتقادی در برابر کلیسا-

و عوامل دیگری که با بررسی دقیق تاریخ نهضت می‌توان از آن‌ها پرده برداشت.

بنابراین می‌توان گفت که دغدغه‌های لوتر- جدید و بی‌سابقه نبوده‌اند- لوتر خلاق‌ترین فرد در میان اصلاح‌گران بود- که توانست آن‌را به انجام برساند.[10]

دیدگاه‌های مهم مارتین لوتر

از مارتین لوتر نظرات مهمی به‌جای مانده که چند مورد آن تاثیر شگرفی بر تاریخ کلیسا گذاشت. این موارد از این قرارند :

1- آمرزیدگی به‌وسیله ایمان- لوتر در ابتدا این‌گونه فکر می‌کرد که خداوند عادل است- اما انسان‌ها گناه‌کارند و پیش‌شرط نجات یافتن از گناهان عادل شدن و پاک شدن است- اما چون انسان گناه‌کار است و خدا عادل بنابراین به جهنم می‌رود. اما پس از مدتی تفکر- برای او کشفی روی داد- که اساس آن خاطره‌ای شخصی و تا حدی آشفته و مغشوش بود! که در برج کلیسای آگوستین برای لوتر رخ داد. لوتر که پیش‌تر آثار آگوستین را مطالعه کرده بود- متقاعد شده بود که گناه‌کار نمی‌تواند کاری کند که عادل شود و عدالت خداوند را یک عدالت مجازات‌گر می‌دانست- اما در کتاب بخش زندگی‌نامه خودنوشت- لوتر شرح داده است که چگونه به‌معنای جدید عدالت خدا دست یافت- عدالتی که خداوند آن را به گناه‌کاران می‌دهد. یعنی هر آن‌چه را برای نجات یافتن گناه‌کاران لازم است خود خدا از سر شفقت و دلسوزی به آنها می‌دهد.

 

2- آیین‌های مقدس- با آن‌که کلیسای کاتولیک- رسما هفت آیین را مقدس می‌شناخت- لوتر در ابتدا سه آیین -غسل تعمید- عشای ربانی و توبه- را به‌رسمیت شناخت- اما چیزی نگذشت که تنها دو آیین -غسل تعمید و عشای ربانی- را معتبر دانست- زیرا برای تقدس یک آیین وجود دو نشانه را مهم می‌دانست: این‌که کلام خدا باشد و نشانه‌ای آیینی و بیرونی داشته باشد و توبه چون نشان بیرونی ندارد- نمی‌تواند از جمله آیین‌های مقدس شمرده شود.

 

3- کلیسا- لوتر کلیسا را جایی می‌داند که کلام خدا در آن پیروز گشته و بشارت حقیقی برقرار باشد- تا موجب اطاعت از خدا شود. او تاکید می‌کرد که تفاوت میان کشیشان و مردم عادی به‌لحاظ کارکرد است- نه به‌لحاظ وجود. همه مسیحیان به‌خاطر فضیلت تعمید- ایمان و بشارت کشیش هستند. از این آموزه- به کشیش بودن همه مومنان یاد می‌شود.

 

4- آموزه دو پادشاهی- این آموزه را کلیسا در نبرد قدرت با پادشاهان مطرح کرد و مدعی شد دو نشیه وجود دارد- یکی نشیه معنوی که مخصوص کشیشان است و دیگر نشیه دنیوی که برای مردم عادی است. بنابراین کشیشان و پاپ‌ها می‌توانند- در امور دنیایی و معنوی دخالت کنند- ولی مردم فقط می‌توانند در امور دنیایی دخالت کنند. لوتر با این آموزه نیز مخالفت کرد و همه مردم را دارای شانی یکسان دانست.

سرانجام پیروان مارتین لوتر

پس از مرگ مارتین لوتر – نهضت اصلاح در کشورهای مختلف ظهور کرد و در هر منطقه نیز تغییراتی پیدا کرد- تا حدی که امروزه تنوع کلیساهای پروتستان را تا چندهزار هم می‌شمارند. کلیسای لوتری نیز به‌عنوان یکی از کلیساهای مطرح پروتستانی مطرح بوده و پیروان قابل توجهی دارد.

 

مارتین لوتر
آثار مارتین لوتر

– نامه‌های لوتر در ۶۷ جلد- ارلانگن ۱۸۲۶ میلادی
– مجموعه آثار انتقادی لوتر- وایمار ۱۸۸۳ میلادی
– مباحث لوتر بین سال‌های ۱۵۳۵ و ۱۵۴۵ میلادی در دانشگاه ویتنبرگ- ۱۸۹۵ میلادی
– آثار منتخب- در یازده جلد
– نوشتارهای منتخب- ۱۹۸۲ میلادی
– اصول اصلاحات- ۱۹۸۳ میلادی
– درباره یهودیان و دروغهای آنان- ۱۹۷۱ میلادی

 

منبع :

پژوهه

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

کیچیرو تویودا

کیچیرو تویودا – Kiichiro Toyoda

کیچیرو تویودا تاجر و کارآفرین ژاپنی است که بزرگ‌ترین شرکت خودروسازی جهان یعنی تویوتا را …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

4 × 4 =