خانه / نام آوران / عبدالله دوامی – Abdollah Davami

عبدالله دوامی – Abdollah Davami

عبدالله دوامی
عبدالله دوامی

عبدالله دوامی از استادان و ردیف‌دانان موسیقی اصیل ایرانی بود- از دوامی به عنوان لوح محفوظ ردیف‌های آوازی و سازی و قطعه‌های اصیل قدیمی یاد می‌کنند که یک عمر هر چه می‌دانست- بی‌دریغ به هنر آموزان جوان آموخت

زندگی عبدالله دوامی

عبدالله دوامی در سال 1270 ه.ش- در -طا- یکی از روستاهای -تفرش- از استان -مرکزی- به دنیا آمد. عبدالله دوامی پس از گذراندن دوره تحصیلات ابتدایی در روستای محل زندگی خود- به همراه خانواده به -تهران- آمد و در مدرسه -تربیت- مشغول به تحصیل شد- وی با -رکن الدین خان مختاری- همکلاس بود و همین امر بعدها سبب آشنایش با اساتید موسیقی و راهیابی این هنرمند به عرصه حرفه ای موسیقی شد.دوامی موسیقی را نزد استادان بزرگی چون علی خان نایب السلطنه- میرزا عبدالله -ردیف دان و نوازنده بزرگ سه تار- میرزا حسینقلی -ردیف دان و نوازنده بزرگ تار- درویش خان -نوازنده بزرگ تار و سه تار- حسین خان اسماعیل زاده -کمانچه کش بزرگ- و ملک الذاکرین -خواننده و تعزیه خوان- آموخت. آنچه که از مقایسه ردیف سازی میرزا حسینقلی و ردیف آوازی دوامی به دست می آید این است که دوامی به شدت تحت تاثیر میرزا بوده است.وی در راه یادگیری هر چه بهتر تصنیف های قدیمی موسیقی سنتی ایران نزد -سماع حضور- که بهترین شاگرد -آقا محمد صادق خان- -ملقب به سرورالملک- در زمینه سنتور- تنبک -ضرب- و آواز بود رفت و بسیاری از این تصانیف را جمع آوری و فهرست بندی کرد. همچنین دوامی از اطلاعات خواهر -آقا محمد صادق خان- -حاجی خان- و -آقا جان- بهره ها برد- بنابراین در اینجاست که جهت یادگیری تصنیف ها تنبک را هم فرا می گیرد. در همین زمان مدرسه ای شبانه برای موسیقی به ریاست -رکن الدین خان مختاری- تاسیس می شود و از عبدالله دوامی- -ابوالحسن صبا- و -علی اکبر خان شهنازی- -پسر میرزا حسینقلی- دعوت به عمل می آید تا در سه مرحله ابتدایی- متوسطه و عالی تدریس کنند.

شاگردان

استاد دوامی شاگردان بسیاری را در شیوه های اجرایی با تمرکز بر موسیقی ردیف دستگاهی تربیت کرد که عبارتند از:-ابوالحسن صبا-فرامرز پایور-محمود کریمی-نصرالله ناصح پور-محمدرضا شجریان-محمدرضا لطفی-ناصر فرهنگ فر-حسین علیزاده-پرویز مشکاتیان-داریوش طلایی-مجید کیانی-محمد حیدری فاطمه واعظی -پریسا-فاخره صبا-تورج کیارس-کریم صالح عظیمی-شاپور حاتمی-نورعلی خان برومند-شهرام ناظری-سیما بینا-رامبد صدیف

بنیانگذار آواز مدرن موسیقی سنتی

در زمان انقلاب مشروطه عبدالله دوامی به همراه شماری از هنرمندان بنام موسیقی سنتی ایران همچون -درویش خان- به منظور ضبط صفحات موسیقی به اروپا سفر کردند که حاصل آن چند مجموعه از تصانیف و رنگ های موسیقی ایرانی بود. ضبط موسیقی بر روی صفحات گرامافون دوره تازه در دنیای موسیقی بود- این تجربه تازه برای هنرمندان ایرانی اتفاق با ارزشی محسوب می شد که موسیقی را برای نسل های آینده نیز به صورت دست نخورده باقی بگذارد.دوامی هم چنین توانست با یادگیری و نگهداری از آثار ارزنده موسیقی اواخر دوره قاجار و انتقال آن به نسل های بعدی نقش بسزایی در زنده نگاه داشتن این نواها و نغمه ها داشته باشد. به همین منظور وی را می توان بنیانگذار آواز مدرن موسیقی سنتی برشمرد چرا که وی سعی کرد در کنار توجه به ریشه های ردیفی در آواز- دستاوردهای موسیقی زمانه را مورد توجه قرار دهد.آوازه این استاد در اجرای سطح بالای تصنیف های قدیمی و ادای گوشه های ردیف دستگاه های موسیقی ایرانی بود به طوری که استاد -روح الله خالقی- -استاد موسیقی- آهنگساز و نوازنده ویولن- درباره وی می گوید: -عبدالله دوامی استاد برگزیده نواهای ضربی و تصنیف ها بود که تسلط کاملی در اجرای آثاری از این دست داشت.-

وامی قبل از انقلاب مشروطیت برای شناساندن موسیقی اصیل و سنتی ایران و برای حفظ و حراست و اشاعه آن قرار شد که به اتفاق اقبال‌السلطان و باقر خان و مشیر همایون شهردار و عده‌ای دیگر و برای ضبط برخی آثار به برلن بروند ولی به واسطه جنگ جهانی اول وقفه یی در این مسافرت هنری پیش آمد که اجبارا به جای برلن به تفلیس و قفقاز رفتند و تصمیم خود را آنجا عملی کردند.

استاد دوامی ردیف‌دان و خواننده نامدار آواز مدت هفت سال در اداره پست کار کرد و پس از این مدت به وزارت دارایی منتقل و تا پایان دوران باز نشستگی در این وزارتخانه مشغول کار بود.

وی از فروردین ماه 1334 همکاری خود را با سازمان رادیو و تلوبزیون وقت وقت و مرکز حفظ و اشاعه موسیقی سنتی ایران شروع کرد که به واسطه کهولت سن شاگردان را در منزل تعلیم می‌داد.

عبدالله دوامی
عبدالله دوامی

ضبط موسیقی

عبدالله دوامی همراه با ابوالحسن اقبال‌آذر- درویش خان- سید حسین طاهرزاده و باقرخان رامشگر برای ضبط موسیقی اصیل ایرانی روی صفحه گرامافون در سال ۱۲۹۳ به تلفیس سفر کردند. با این حال به دلیل رخ دادن جنگ جهانی اول نسخه‌های زیادی از این صفحه‌ها به ایران نرسید. پس از آن دوامی تا مدت‌ها آثارش را ضبط نکرد- و تنها به‌طور خصوصی ردیف موسیقی خودش را برای شاگردانش ضبط می‌کرد. ردیف آوازی دوامی بعدا به‌طور کامل توسط فرامرز پایور جمع‌آوری و منتشر شد.

آثار عبدالله دوامی

از آثار به جای مانده از عبدالله دوامی می توان به نوارهای خصوصی ای که بیشتر جنبه آموزشی دارند- اشاره کرد. اما شاخص ترین اثر به جای مانده از این استاد- نت ردیف آوازی و تصنیف های قدیمی است که به کوشش -فرامرز پایور- چاپ شده و آلبوم نوارهای ردیف آوازی او نیز انتشار یافته است.صفحات گرامافون به همراه درویش خان- سید حسن طاهرزاده- ابوالحسن اقبال آذر و باقر خان رامشگر و پنجاه تصنیف عارف -ضبط توسط ابراهیم منصوری- از دیگر آثار این استاد برجسته موسیقی است.

وفات

وی روزی از خانه بیرون می رود و هنگام بازگشت چون کلید به همراه نداشت – از پنجره بالا رفته و ناگهان تعادلش را از دست می دهد و به زمین می خورد . در این حادثه لگن خاصره اش می شکند و در بیمارستان بستری می شود. به علت فراموشی قرص های مسکن را بیش از میزان تجویز شده مصرف کرد و دچار مسمومیت دارویی شد. سرانجام در بیستم دی ماه 1359دار فانی را وداع گفت و در بهشت زهرا به خاک سپرده شد.

 

منبع :

انوشه موزیک

پرسن گرام

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

فرامرز پایور

فرامرز پایور – Faramarz Payvar

فرامرز پایور موسیقی دان ایرانی- ردیف دان- آهنگ‌ساز- مدرس و نوازنده سنتور و محقق موسیقی …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × 4 =