سوریالیسم – Surrealism

سوریالیسم
سوریالیسم

سوریالیسم یعنی بیان احساس یا اندیشه ی -خالص- بطوری که هیچ گونه زمینه ی فکری قبلی یا وابستگی ذهنی یا تعقیب و هیچ گونه ملاحظه ی اخلاقی یا قواعد هنری – ادبی و زیباشناسی – آن را برانگیخته و متاثر نکرده باشد

سوریالیست چیست؟

سوریالیسم یا فراواقع گرایی که ظهور آن به ۱۹۲۴ باز می گردد اساسا یک جنبش ادبی بود. این جنبش بر این اعتقاد که فعالیت عقلی صرفا حوزه ی بسیار محدودی از تجارب ما را در بر می گیرد و در فراسوی آن دنیایی به همین واقعی وجود دارد که تصاویر آن در تاریکی رویاها و تخیلات نامنتظره ی ناخوداگاه ریشه دارد یا در حقیقت در حوزه ای که به قول –الدوس هاکسلی– جزیره ی متروک ذهن. –اندره برتون– با بنیان نهادن این جنبش داستان نویسان – شعرا و نقاشان را به اکتشاف در این حوزه ها فراخواند. در نقاشی آثار حاصل از چنین نگرشی به دو نوع تقسیم می شدند.

 

در یک نوع به ذهن ناخوداگاه اجازه می دادند تا خطوط رنگ ها و فرم ها به حالتی هیپنوتیزمی انجام می شود و تصادف و شانس نقشی مهم تر از کنترل عقلی داشت. در نوع دیگر با ترکیب اشیا و محیط های آشنا و نا آشنا در حالتی رویاگونه بر ویژگی پرابهام تجارب بشری تاکید می گذارد. روش های نقاشی غالباً گویای نوعی وسواس و دقت در بازنمایی جزییات است که جلوه ی از هم گسسته ی آن را افزایش می دهد.از روش خطای باصره به ندرت استفاده می شد تا اشیا بعید به نظر برسند. در حالی که کف اتاقی به بی نهایت می رسد زرافه ها و ترومپت ها می توانند به شادی مشتعل شوند. سوریالیسم در ویژگی جهان گستری با -داداییسم- مشترک بود و در محدوده ی ملی نیز حتی قبال بیشتری یافت. تاثیر آن به عنوان یک جنبش گروهی نزدیک به بیست سال دوام آورد و حتی امروزه نیز می توان برخی از تاثیرات آن را مشاهده کرد.

 

چهره و جلوه ی محیط امروزی ما از بسیاری لحاظ مدیون سوریالیسم است. فرهنگ پاپ و رسانه های گروهی از روش های سوریالیستی برای جلب توجه ما به طلب کالاها سود می جویند. سوریالیسم که عقلانیت را به کنار گذاشت و دیدگاهای دادا و فرویدی را با یکدیگر تلفیق کرد از سنت -رومانتیسم- برخاسته است که خود در اروپایی پدید آمد که در تاریخ سده های تاریکی استبداد تجاوز تفتیش عقاید- جادو اشباع شده بود. در حقیقت تمامی گستره ی تجربه ی متافیزیک. رومانتیسم با نوعی رویکرد عجب انگیز به واقعیت عجین است. در گذشته تصور می شد که هنرمند به عنوان یک رسانه عمل کند و قدرت تخیل وی و قابلیت وی در فراخواندن فرشتگان و دیوان به عنوان یک عطیه ی سحرآمیز و جادویی مدنظر بود. اکسپرسیونیسم شمال بازگو کننده ی ترس نژادی که در ناخوداگاه نهفته است و از سو ظن به ناشناخته ریشه می گیرد. تنها از طریق حواس و عقل است که با واقعیت ارتباط می یابیم. ما فقط آن چیزی را می بینیم که عقل ما اجازه ی دیدن ان را میدهد. زیرا تصور فرایند پیچیده ایست که توسط عقل راهبری می شود و توسط منابع مختلفی که از طریق محدودیت های محیطی آموزشی طبقاتی پدید می آید کنترل و محدود می شود.در لحظه ای که از این محدودیت ها رهایی یابیم – مانند زمانی که رویا می بینیم – تمامی قدرت تخیل و تجسم ما امکان بروز می یابد. گویا نقاش بزرگ اسپانیایی گفته است که خواب عقل هیولایی را بیدار می سازد و در بسیاری از طرحها و نقاشیهایش که شامل این رویکرد استوی را با مثابه ی پیش کسوت سوریالیسم نشان می دهد. بوش و بروگل نیز شکل ها و مخلوقات خیالی را از عمق ناخوداگاه درون خود فراخوانده اند به تصویر کشیدند. گذشته از این تصویرات و داداییسم -که ظهور چنین جنبشی را ممکن ساخت- مهمترین منابع و منشا سوریالیسم را می توان در آثار دکریکو روسو و شاگال یافت.
-اندره برتون- معتقد بود ادبیات نباید به هیچ چیز- به جز تظاهرات و نمودهای اندیشه ای که از تمام قیود منطقی و هنری یا اخلاقی رها شده باشد بپردازد و در اعلامیه ای که انتشار داد نوشت:
-سوریالیسم عبارت است از آن فعالیت خود به خودی روانی که به وسیله آن می توان خواه شفاها و خواه کتبا یا به هر صورت و شکل دیگری فعالیت واقعی و حقیقی فکر را بیان و عرضه کرد-

سوریالیسم عبارت است از دیکته کردن فکر بدون وارسی عقل و خارج از هر گونه تقلید هنری و اخلاقی.

او و دوستش –لویی آراگون– از آن جهت که هر دو پزشک امراض روانی بودند- می خواستند نظریه فروید را درباره -ضمیر پنهان- وارد ادبیات کنند.

به عقیده این گروه هر چیز که در مغز انسان می گذرد -در صورتی که پیش از تفکر یادداشت شود– مطالب ناآگاهانه- حرفهای خود به خودی -که بدون اختیار از دهان بیرون می آید- و همچنین رویا جز مواد اولیه سوریالیسم به شمار می رود.

سوریالیست ها می گویند بسیاری از تصورات و تخیلات و اندیشه های آدمی هست که انسان بر اثر مقید بودن به قید اخلاقی و اجتماعی و سیاسی و رسوم و عادات از بیان آنها خودداری می کند و این تصورات را به اعماق ضمیر پنهان خویش می راند.

سوریالیسم بیان و تثبیت تفکر دور از فرمان عقل است و رابطه ای با قوانین زیباشناسی ندارد.
مکتب سوریالیسم بر سه اصل استوار است:

1- هزل 2- رویا و تخیل 3- دیوانگی

 

منبع : 

هنر هفتم

مطلب پیشنهادی

سوریالیسم در ادبیات

– سوریالیسم در ادبیات – این واژه را اولین بار گیوم آپولینر نویسنده فرانسوی در …

3 دیدگاه

  1. سوریالیسم یاد بگیر

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست − 11 =