خانه / نام آوران / زاها حدید – Zaha Hadid

زاها حدید – Zaha Hadid

زاها حدید
زاها حدید

زاها حدید معمار برجسته عراقی-بریتانیایی در سبک واسازی بود- اغلب آثار وی انعکاس آمیزه‌ای از ساختمان‌سازی- زمین‌شناسی و مناظر اطراف است.حدید در سال ۲۰۰۴ نخستین زنی بود که به دریافت جایزه معماری پریتزکر نایل آمد- او در طول دوران فعالیت حرفه‌ای خویش حدود ۹۵۰ پروژه را در ۴۴ کشور به اجرا درآورد- مجله فوربز در سال ۲۰۰۸ او را به عنوان شصت و نهمین زن قدرتمند جهان لقب داد

زندگی زاها حدید

زاها حدید معمار عراقی الاصل انگلیسی در ۳۱ اکتبر ۱۹۵۰ میلادی در خانواده ای روشنفکر و مسلمان در بغداد به دنیا آمد. پدرش محمد حدید از بنیانگذاران حزب دمکراتیک ترقی‌خواه عراق و در سالهای ۱۹۵۸ تا ۱۹۶۰ وزیر دارایی عراق بود و مادرش وجیهه الصابونجی متعلق به خانواده‌ای متمول از شهر موصل بود.
او دوران اولیه تحصیل خود را یکی از مدرسه های کاتولیک فراننسوی زبان- در بغداد سپری کرد. بعد از آن به دلیل داشتن علاقه- تشویق و حمایت خانواده بعد از اخذ مدرک ریاضیات در دانشگاه آمریکایی بیروت- در مدرسه معماری – AA – واقع در لندن ثبت نام کرد و به ادامه تحصیل در این دانشگاه پرداخت. وی پس از فارغ‌التحصیل شدن با یکی از استادان خود به نام رم کولهاس در دفتر معماری OMA آغاز به کار کرد.

او درباره ایام کودکی اش چنین می گوید: -من یک عرب عراقی ام و هرگز نمی توانم روزهای زیبایی را که در وطن داشتم از ذهنم بیرون کنم. کودکی من در آنجا در میان منابع سرشار انسانی و تاریخی به رویا شبیه است. مدرسه ما لا به‌ لای علفزارها و در دل طبیعتی سبز بود که امروز از آن فقط خرابه‌هایی برجاست. شهر بغداد در آن ایام پر از آدم‌های عجیب با ملیت‌ها و مذاهب مختلف بود و پرورش در این محیط پر از تجربه‌های متفاوت شانس بزرگی برای من بود-.

خانواده حدید انتظار داشتند او برای ادامه تحصیل در رشته ریاضی در یک دانشگاه آمریکایی در بیروت اقدام کند. خانواده او بعد از روی کار آمدن دیکتاتوری صدام حسین- عراق را به مقصدی در نزدیکی ایران ترک کردند. در این زمان حدید- پیوند محکمی بین ایران و لبنان داشت و در مصاحبه های خود از شرایط سختی که برای خانواده اش به وجود آمده بود صحبت می کرد.

 

زاها حدید
زاها حدید

در سال ۱۹۷۲ زاها حدید به لندن رفت -بعدها به عنوان شهروند انگلیسی شناخته شد- و در یک مدرسه معماری با نام Architectural Associaton ثبت نام کرد. او هرگز ازدواج نکرد و بچه ای هم نداشت. او به گلنسی می گوید: اگر در معماری غرق نشوید- هیچ چیزی نیستی. منظورم این است که باید تمام وقت خود را به معماری اختصاص دهید. اصلا چنین چیزی معنا ندارد که از یک علم سر انگشتی بدانی و این کافی باشد. در سال ۱۹۷۷ حدید دیپلم خود را در معماری با جایزه ویژه دریافت کرد و بعد از آن برای شرکت متروپولیتن آرشیتکت لندن شروع به کار کرد. استعداد او توسط یکی از معلم های خود- معمار هلندی رم کولاس- کشف شد. یکی از طرح های دانش آموزی او- ارایه طرحی برای ساختمان یک هتل در حومه پل هانگفورد لندن بود.

حدید شرکتی را در سال ۱۹۸۰ تاسیس کرد- اما ایده های او در ابتدا بیشتر انتزاعی بود و با واقعیت بسیار فاصله داشت. حدید در این مدت به تدریس در آرشیبکت اسوسیشن مشغول بود و ایده ها و طرح های خود را در مجله های مختلف چاپ می نمود. او شرکت در رقابت ها را آغاز کرد- بعضی از این رقابت ها تحقیقات و مطالعات میدانی و مابقی بر سر طرح های خاص برای ساختمان ها بودند. طرح او برای The Peak- که یک کلاب ورزشی در بالای یک کوه در اطراف هنگ کنگ بود- برنده جایزه رقابت موسسات بین معماران شد- اما این ساختمان هرگز ساخته نشد. رقابت های حدید بین سال های ۱۹۸۰ و اوایل ۱۹۹۰ در اوج خود بود- و طرح های او در بین معماران و طرفداران او زبان زد عموم شد. تا جایی که بعد از شهرت حدید- وب سایت او جوایز این معمار خانم را به ترتیب در یک لیست جمع آوری کردند و در اختیار کاربران قرار دادند.

 

زاها حدید
زاها حدید

بعد از پروژه های کوچک- از جمله طراحی داخلی رستوران مون سون در ساپورو ژاپن- طرح اولیه حدید برای یک ساختمان در سال ۱۹۹۳ و ۱۹۹۴ ساخته شد. یک ایستگاه آتش نشانی کوچک با زوایای مختلف و متفاوت -او تاکید می کند که زوایای این ساختمان ۳۶۰ درجه می باشند- در منطقه ویل ام رین و همکاری کمپانی ویترا فرنیچر آلمان بود. در سال ۱۹۹۴ حدید با معماری در هم آمیخته بود و طرح او برای Crdiff Bay Opera House در منطقه ولز بریتانیا برای ساخت انتخاب شد. این ساختمان- بنایی اورتودکس- با زوایای تیز و نوک دار و فضای داخلی تو در تو بود- به هر حال- این فضا با طراحی خاص خود هر بیننده ای را به خود جلب می کرد- تالار کنفرانس شیشه ای که نمایی از کادریف بای را به ببیننده می داد.

طرح حدید بلافاصله دچار مشکل شد – چراکه پرنس چارلز- دستور برپایی مسابقه دیگری با نام معماری نوین و مدرن در بریتانیا را داده بود و بدین ترتیب بعد از برپایی این مسابقه باز هم طرح حدید نام برنده را به خود اختصاص داد- اما متاسفانه سرمایه گذار این طرح یعنی Britain’s National Lottery از حمایت این طرح خودداری کرد. حدید به نوعی سرخورده شد. او به گووان موور از Evening Standard لندن می گوید: – واقعا شرایط بحرانی و بدی بود-. من اصلا افسرده به نظر نمی آمدم چون اوضاع از افسرده بودن بسیار وحشتناک تر بود. باید تصمیم قاطعی می گرفتم- این که به هیچ وجه تسلیم نباشم- اما به هر صورت به مسیری دیگر پیش می رفتم.
در همین زمان- حدید تعداد زیادی از معماران و متخصصین را دور هم جمع کرد. همزمان پروژه کاردیف بای در شعله های آتش سوخت- و حدید نمایشگاهی را طراحی کرد و برای مجله بلوپرینت ارسال کرد. او باید طرح خود را ارایه می داد- در نهایت موسسه ای که در ساخت دستشویی های متحرک متخصص بود با قاطعیت اعلام کرد: این طرح بی نهایت فوق العادست و طرح حدید را مورد تحسین قرار داد. در این شرایط دیگر شرکای تبلیغاتی نیز پا به میدان گذاشتند و حدید شرایطی را به دست آورد تا در بازار رقابت ساختمان و طراحی بدرخشد.

طرفداران طرح های حدید روز به روز بیشتر می شد- بعضی از این طرح ها قابلیت رسیدن به واقعیت را داشتند. او Bergisel Ski Jump را طراحی کرد این پیست اسکی در کوه های اینسبروک در اتریش قرار دارد. از جمله کارهای او- پارکینگ استراسبورگ در فرانسه- میز ون دوروهه در اتحادیه اروپا می باشند. در سال ۱۹۹۸ ماموریت بزرگ او آغاز شد: مرکز هنر معاصر لوییس و ریچارد در سینکیناتی که امروز به مرکز هنر معاصر معروف است.
ساختمان جدید باید با یک خیابان بسیار کم عرض در مرکز سینکیناتی ساخته می شد. اما حدید روشی را استفاده کرد که بین فضای داخلی و خارجی موزه ارتباط برقرار کند: پیاده رو بیرونی به سمت داخل ساختمان کشیده شود- یعنی بازدیدکنندگان به سمت راه پله های مشکی براق مرکزی که با دیوار پشتی هماهنگی دارد هدایت می شوند. همان طور که بازدید کنندگان به سمت جلو می روند- از گالری هایی که باز تاب فضای خنثی موزه هستند- بازدید می کنند – این گالری ها شکل و ابعاد متفاوتی دارند و هر کدام رویکرد خاصی را نشان می دهند. هیچ کس داوطلبانه از شش طبقه بالا نمی رود- اما طراحی حدید به شیوه ای بود که بیننده فکر می کرد در آسانسوری به سمت بالا حرکت می کند- در واقع نحوه طراحی این طبقات- چنین حسی را القا می کرد. برای این ساختمان از متریال معمولی استفاده شد و هزینه ساخت آن در حدود 230$ برای هر متر مربع بود.

تکمیل پروژه Plum در لیست کارهای حدید- او را در سطح بین المللی شناساند. زمانی او به عنوان یکی از معماران ناشناخته بود و کار کردن با او برای هر کمپانی سخت بود اما در حال حاضر وی یکی از پیشگامان در طرح های برجسته و چهره شناخته شده در مقابله با شرایط سخت می باشد. او اشاره می کند که کارها و ایده های او چالش برانگیزند- من بسیار شخصیت گریز از مرکزی دارم و از این موضوع راضی هستم.
ماموریت بعدی زاها حدید طراحی موزه ای بود که در نزدیکی ساختمانی است که توسط معمار آمریکایی فرنک لیود رایت طراحی شده بود. او کار خود را بر مبنای دیدگاه آینده نگر وی و دیدگاه خود برای تقابل بین انسان وساختمان مقایسه می کرد. در سال ۲۰۰۶- موزه گاگینهام در نیویورک در نزدیکی ساختمان معروف رایت بنا شد. این ساختمان نقش مهمی در کارنامه حدید داشت.
در واقع- ارتباط بین ساختمان و محیط- و بین ساختمان و ساکنین در افکار زاها حدید تنیده می شد و این موضوع با توجه به محبوبیت روزافزون وی در میان همه و درخواست های زیادی که به شرکت او گسیل می شد از اهمیت بیشتری برخوردار بود. زاها حدید می گوید من سعی کردم ساختمان هایی را طراحی کنم که مانند قطعه ای جواهر در بین بقیه بدرخشد- حالا می خواهم آن ها را به هم متصل کنم و یک منظره فوق العاده ای را به تصویر بکشم .در سال 2004 زاها حدید برنده جایزه Pritzker Architecture Orize شد و از او برای طرح های حرفه ای تقدیر شد. او اولین زنی بود که موفق به دریافت این جایزه شد. در اواسط سال ۲۰۰۰- کامیشن بریتیش ایزل را به خاطر ساختمان مراقبت های ویژه بیماران سرطانی با نام Maggie’s Cemtre در فایف اسکاتلند دریافت نمود. از کارهای فوق العاده زاها حدید ساخت پلی در خلیج فارس ابوظبی- تیاتر بارسلونا و چند موزه جدید را می توان نام برد. به نظر پروژه های عظیمی برای این بانوی معمار در راه هستند- ساختمان آبی که در تابستان ۲۰۱۲ در دست ساخت قرار گرفته و طبق گفته رایموند راین در Architectural Review- جدای از کارهای زاها حدید در نیویورک- محدودیتی برای کارهای فوق العاده زاها در آینده وجود ندارد.

مرگ

زاها حدید معمار مطرح عراقی الاصل روز پنجشنبه ۳۱ مارچ ۲۰۱۶ و بر اثر حمله قلبی در بیمارستانی در میامی فلوریدا که در آن تحت درمان بیماری برونشیت بود در سن ۶۵ سالگی – ۱۹۵۰ – ۲۰۱۶ – درگذشت.

فهرست پروژه‌های او به شرح زیر است.

– برج لیلیوم در ورسا – لهستان
– ایستگاه آتشنشانی شهر دانشگاهی ویترا در سال 1994 در آلمان
– غرفه ی ویدیو موزیک گرونینگن در هلند
– بار رستوران مونسون در ژاپن
– مرکز مگی در بیمارستان ویکتوریا در سال 2006- کرکالدی- اسکاتلند
– ایستگاه قطار سریع السیر ناپل در سال 2006- ناپل- ایتالیا
– ساختمان مرکزی ب ام و در سال 2005 – لیپزیگ آلمان
– ترن هوایی در سال 2007 – اینسبورگ اتریش
– مرکز علمی فاینو در سال 2005 – ولفسبرگ آلمان
– سکوی پرش اسکی برسگیل در سال 2002 – اینسبورگ اتریش
– پل مسکونی لندن روی رودخانه ی تمز در سال 1996
– مرکز هنر معاصر رزنتال در سین سیناتی آمریکا در سال 1998
– ترمینال تراموا و پارکینگ اتومبیل در استراسبورگ فرانسه در سال 2001
– ساختمانی برای پیست اسکی برگیزل در اینسبورگ اتریش در سال 2002
– موزه هنر معاصر در کاگلیاری ایتالیا در سال 2007
– برجی در مارسی در سال 2009
– پلی در زاراگوزای اسسپانیا در سال 2008
– ترمینال سالرنوی ایتالیا
– کتابخانه ی دانشگاه سویل
– دانشگاهی در مکزیک
– پلی در ابوظبی
– سالن اپرا در دبی
– موزه امپرسیونیسم کوپنهاگن
– موزه هنر جدید دانشگاه میشیگان در سال 2010
– دپارتمان هنر اسلامی لوور در پاریس
– مرکز ورزشی المپیک آبی لندم در سال 2012
– مجتمع هنرها در رم
– سالن اپرای کاردیف در سال 1999
– طراح منتخب برجهای فاز ۲ مجموعه برج میلاد تهران در مسابقه بین‌المللی معماری پروژه فاز ۲ میلاد

فاز دوم برج میلاد تهران

پیش‌تر اعلام شده بود که در مسابقه طراحی و معماری فاز دوم برج میلاد زها حدید مقام اول را کسب کرده و طراح منتخب این پروژه است. ولی پس از اعلام برنده- برخی ارتفاع هتل پیشنهاد شده در این طرح را بیش از حد بلند و باعث مخدوش شدن دید برج میلاد عنوان کردند. به همین دلیل اجرای این پروژه بر اساس طرح حدید با تاخیر روبرو شد و در فروردین ۱۳۹۵ و تنها چند روز پس از مرگ زها حدید- رییس کمیته عمران شورای شهر عنوان کرد که طرح زها حدید کنار گذاشته شده است و در حال انتخاب طرح جدیدی هستند.

افتخارات 

– دریافت جایزه معماری پریتزکِر در سال 2004
– دریافت جایزه بین المللی برای طراحی کلوپ پیک در هنگ کنگ در سال 1982
– WAF World building of the Year- MAXXI Museum
– Visionary of the Year- Harper’s Bazaar
– Commandeur de l’ordre des arts et des lettres
– Woman of the Year Outstanding Achivement award
– RIBA Stirling Prize- MAXXI Museum
– UNESCO Artist for Peace- Zaha Hadid
– RIBA Award -European Union– MAXXI Museum
– Time magazine ‘100 Most Influential People in the World’- Zaha Hadid
– Innovation & Design Awards- Conde Nast- MAXXI Museum
– The Sunday Times ‘100 Top International Companies’
– Best Small Project Award- SEAOI- Burnham Pavilion
– Structural Steel Design Awards- London Aquatics Centre
– Structural Steel Design Awards- Glasgow Riverside Museum of Transport
2009
– Architectural Digest -Spain- Editor’s Award
– Innovation & Design Awards- Conde Nast- Zaragoza Bridge Pavilion
– Praemium Imperiale- The Japan Art Association- Zaha Hadid
– The Sunday Times ‘100 Top UK Companies’
– Retail Design Luminary- DDI Portfolio Awards
– The Times ‘50 People of the Decade’- Zaha Hadid
2008
– Designer of the Year- Maison & Objet- Paris
– Dedalo Minosse International Prize- BMW Central Building
– Spirit of Achievement Award- New York
– Honorary Degree from the Pratt Institute- New York
– RIBA Award -European Union– Nordpark Cable Railway
– Cityscape Award- Commercial / Mixed Use- Dubai Financial Market Towers
– World Architecture Festival- Barcelona- Nordpark Cable Railway
– Chicago Athenaeum Award- Chicago- Maggie’s Centre Fife
– Forbes ‘100 Most Powerful Women’- Zaha Hadid
2007
– AIA UK Chapter Award- Maggie’s Centre Fife
– Finalist- Mies van der Rohe Award- Phaeno Science Center
– Thomas Jefferson Foundation Medal in Architecture- Zaha Hadid
– Scottish Design Award- Best Public Building- Maggie’s Centre Fife
– Travel & Leisure Design Awards- Nordpark Cable Railway
– London Design Medal Outstanding Contribution for Design
– Frame Magazine’s ‘Great Indoors’ Award- Lopez de Heredia Winery
– Forbes ‘100 Most Powerful Women’- Zaha Hadid
2006
– Honorary Doctorate- Yale University- USA
– Honorary Doctorate- American University of Beirut
– RIBA Award -European Union– Phaeno Science Center
– RIBA Jencks Award
– AIA UK Chapter Award- Phaeno Science Center
– Leading European Architects Forum- Phaeno Science Center
– Academician- The International Academy of Architecture
2005
– Honorary Fellow of Columbia University- New York
– Member of the Royal Academy of Arts- London
– Deutsche Architecture Prize ‘Building of the Year’- BMW Central Building
– RIBA Stirling Prize Nomination- BMW Central Building
– Gold Medal for Design- International Olympic Committee- Bergisel Ski Jump
– Austrian Decoration for Science and Art- Vienna
– Designer of the Year- Design 05 Miami
2004
– Architect of the Year- Blueprint Award
– RIBA Award -Worldwide– Rosenthal Centre for Contemporary Art
– Laureate of the Pritzker Architecture Prize- Zaha Hadid
– London Architect of the Year- London Architectural Biennale
2003
– Mies van der Rohe Award- Car Park & Terminus Hoenheim North
2002
– AIA UK Chapter Award- Car Park & Terminus Hoenheim North
– AIA UK Chapter Honourable Mention- One-north Master Plan- Singapore
– Red Dot Award- Car Park & Terminus Hoenheim North
– Austrian State Architecture Prize- Bergisel Ski Jump
– Tyrolean Architecture Award- Bergisel Ski Jump
– Commander of the British Empire -CBE– Zaha Hadid
2001
– Equerre d’Argent special mention- Car Park & Terminus Hoenheim Nord
2000
– Honourable Member of the American Academy of Arts and Letters
– Honorary Fellowship of the American Institute of Architects
– RIBA Award- Mind Zone- Millennium Dome
1998
– Honourable Member of the Bund Deutsches Architekten
1982
– Gold Medal Architectural Design- British Architecture- 59 Eaton Place- London

 

 

 

زاها حدید

 

زاها حدید

 

زاها حدید

 

زاها حدید

 

 

منبع :

ایران ناز

مساحت

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

آراپیک باغداساریان

آراپیک باغداساریان – Arapic Baghdasariyan

آراپیک باغداساریان کاریکاتوریست- طراح گرافیک- کارگردان و مترجم ایرانی بود -آراپیک در اواخر عمر کوتاه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

بیست + 3 =