خانه / ادبیات / تحلیل و بررسی کتاب / دانه زیر برف – Il seme sotto la neve

دانه زیر برف – Il seme sotto la neve

دانه زیر برف
دانه زیر برف

دانه زیر برف – نام رمانی اثر نویسنده ایتالیایی اینیاتسیو سیلونه است که در سال ۱۹۴۰ منتشر شد- این کتاب پنجمین اثر سیلونه و به نوعی جلد دوم کتاب نان و شراب محسوب می‌شود- این کتاب تکرار همان موضوعات رمان فونتامارا و دنباله رمان نان و شراب است- زیرا از همان جایی که نان و شراب قطع می شود یعنی فرار پیترو اسپینا در کوهی پوشیده از برف و کشته شدن کریستسنا توسط گرگ ها- آغاز می شود

معرفی نویسنده دانه زیر برف

اینیاتسیو سیلونه -زاده ۱ مه‌ی ۱۹۰۰ – درگذشته ۲۲ اوت ۱۹۷۸- از نویسندگان معاصر ایتالیا است که در روستای -پشینا- از بخش -ابروتزو- به دنیا آمد.
سیلونه دوران کودکی را با فقر و تنگدستی گذراند و در زمین‌لرزه سال ۱۹۱۵ ایتالیا پدر و مادر و پنج برادر خود را از دست داد. در ۱۹۲۱ به حزب کمونیست ایتالیا پیوست و با دستگاه فاشیستی موسولینی به مبارزه پرداخت. در ۱۹۲۷ سفری به شوروی کرد و پس از بازگشت از آن سفر مانند همکاران دیگر خود آندره ژید و آرتور کوستلر و غیره راه مستقلی در پیش گرفت- چنان‌که در ۱۹۳۰ از حزب کمونیست استعفا داد. وی به علت فعالیت های سیاسی ناگزیر شد در ۱۹۳۰ به سویس بگریزد و شاهکارهای خود مانند -نان و شراب- و -فانتامارا- و -دانه زیر برف- و -یک مشت تمشک- و -رازلوک- و -روباه و گل‌های کاملیا- را در آن دیار به رشته تحریر کشید. سیلونه در زمان جنگ جهانی دوم به وطن خود بازگشت و در نهضت زیرزمینی ضد فاشیسم علیه حکومت موسولینی مبارزه کرد.

در سال ۲۰۰۰ دو تاریخ نگار ایتالیایی به نام‌های داریو بیوکا و مایورو کانالی اسنادی را منتشر کردند که نشان می‌داد سیلونه از سال ۱۹۱۹ تا ۱۹۳۰ با نام مستعار سیلوستره برای پلیس فاشیستی ایتالیا خبرچینی می‌کرده‌است. انتشار این اسناد جنجال فراوانی برانگیخت. مطابق این اسناد پیوستن سیلونه به حزب کمونیست به قصد نفوذ در این سازمان بود- و او در دستگیری بخشی از رهبران حزب کمونیست نقش مهمی ایفا کرد.

 

دانه زیر برف
اینیاتسیو سیلونه

معرفی کتاب

دانه زیر برف رمانی از اینیاتسیو سیلونه  -نام مستعار سکوندو ترانکویلی – 1900-1978- نویسنده ایتالیایی- که در 1940 انتشار یافت. این کتاب تکرار همان موضوعات رمان فونتامارا و دنباله رمان نان و شراب است- خواننده مهمترین قهرمانان رمان اخیر را در آن بازمی‌یابد. جوان روشنفکری ایتالیایی به نام پیترو اسپیرا از خاندان مشهور آبروتسی – سعی در مخالفت با فاشیسم دارد. پس از اینکه مدت ها در زیرزمینی پنهان می‌شود- ناگزیر از رفتن و مخفی شدن در روستای موطن خود می‌گردد. اما اندک زمانی بعد- به سبب احساس خطر- دوباره فرار می‌کند. با کمک چند انسان ساده و پاکدل- به خصوص دختر جوانی که مخفیانه او را دوست دارد از پناهگاهی به پناهگاه دیگر می‌رود و سرانجام دستگیر می‌شود. سیلونه بر این زمینه غم‌انگیز تصویر تحسین‌انگیزی از زندگی روستایی ایتالیای زمان فاشیسم را ترسیم می‌کند. پیرامون پیترو اسپیرا- تمامی اجتماع یک شهرستان ایتالیا به حرکت و جنب و جوش درمی‌آید. سیلونه قهرمانان خود را- چه جاه‌طلبان و خیانتکاران و چه ترسویان و ساده‌دلان- با قدرت و طنز تمام ترسیم می‌کند.
ناشر این کتاب در مقدمه میگوید :

نثر – اینیاتسیو سیلونه – در خدمت بیان مفاهیم ذهنی و مطلق اندیشه است .

 

دانه زیر برف
دانه زیر برف

گزیده کتاب دانه زیر برف

همچنین کتاب از درون مایه ای ضد نظام و آنارشیست فلسفی برخوردار است – نه تنها ضد نظام کلیسایی بلکه ضد فساد اخلاقی – آنچنان که در متن کتاب از زبان دن سه ورینو می خوانیم:- اخلاق شماها دیگر پوسیده شده – شما اسم دنایت خود را مذهب گذاشته اید-

یا در جایی دیگر پیترو می گوید: – قبول کن اگر خدا اینقدر دلش می خواست که در کار دنیا دخالت کند- خیلی کارها هست که بیشتر از این برازنده اوست. مثلا می تواند- زلزله ای به منطقه لاتزیو بفرستد که کانون آن واتیکان باشد. –

تحلیلی بر کتاب دانه زیر برف

این کتاب اولین بار در 1941 در زوریخ به چاپ رسیده .

ناشر این کتاب در مقدمه میگوید :

نثر – اینیاتسیو سیلونه – در خدمت بیان مفاهیم ذهنی و مطلق اندیشه است . او زمانی به سوسیالیسم پرداخت و سپس به اندیشه گرایید .

سیاست را وسیله ای برای بیان مواضع سیاسی خود – یعنی آزادی و رهایی بیرون از حزب برگزید . اندیشه ای ناب و وسعت دیدی شگفت و مشربی عرفانی . موضوع اغلب کتابهای او مذهب – تعالی و انحطاط جامعه در رابطه با مذهب . فاشیسم – سوسیالیسم – سیاست و انسان .

– سیلونه – یکی از مذهبی ترین و در عین حال ضد مذهبی ترین نویسندگان ایتالیاست . اما درین دوگانگی اندیشه و عمل حق با اوست – او مذهبی را میکوبد  که منادی واتیکان و پاپ است – که به نمایندگی از کلیسا دست در دست فاشیسم دارد .

… داستان – پیترو اسپینا – داستان خود – سیلونه – است . این مبارزی که ده ها سال از بهترین سالهای عمرش را وقف مبارزه با فاشیسم کرده و در گروه جوانان سوسیالیست میرزمد ناگهان چنان در خود فرو میرود و در خویشتن خویش به نشستی عارفانه مینشیند که چله نشینان صوامع و زاهدان دیر را یارای اینهمه تامل و تفکر در خویش نمی ماند . چگونه از یک سوسیالیست برون گرا مردی عارف و درون گرا ساخته میشود ؟ مردی که در طویله میان کاه و در پرتو نظاره الاغی آنچنان میلادی نوین میابد _ که به تولد مسیح مانند است .

سراسر کتاب سرشار از اندیشه های مذهبی ناب است . کاوش در خویشتن – در عمق قلب خویشتن دریافتن و تجلی دوباره مسیح . مسیح که بر قلمرو محبت – فقر بخشش و ایثار سلطنت دارد . قهرمان اثر و حتی آن آدم کر و لال نیز تجسم عینی مسیح است . زیرا صلیب رنج خویش را بدوش دارد و در راه تحقق کلمه او یعنی ایمان و عدالت گام بر میدارد . سراسر کتاب بانگ بر میدارد که نجات در محبت و فقر و ایمان و مباهات به فقر است .

این کتاب تندترین جواب – نه – را به حزب گرایی سوسیالیسم داده است . به عقیده من کتابی با این وسعت اندیشه – با این بعد عرفانی که در پس منطق کلمه نهان است و آن هم از سوی یک مروج سوسیالیسم – که این کتالب را مانیفست خود میداند –

رسوایی و فقر مارکسیسم و از همه مهمتر پوچی ماتریالیسم را نشان میدهد . سیلونه با مذهب مخالف نیست . با ریا – دنیا پرستی و ستم پنهان در ردای مذهبی مخالف است – دنا فایوتسینا – میگوید :

– دن تیمویوی کشیش – کوچک که بود بچه بدی نبود . خیلی خوب میشناختمش – پسر خوبی بود . نمیدانم شما سر و کارتان با او افتاده است یا نه؟ الان آدم کثیف و مبتذلی شده . مثل خیلی های دیگر – آخرین باری که دیدمش به او گفتم ببین انجیل چه بلایی بسرت آورده . جوابم داد کار انجیل نیست . کار این رداست – از متن کتاب-

– سیاست یعنی کشمکش و توطیه و دسیسه برای بقدرت رسیدن و فرمانروایی کردن – فرمانروایی ای که آرزوی همه نوکر هاست – از متن کتاب –

سیلونه مردی است ضد نظام و آنارشیست فلسفی . نه تنها ضد نظام کلیسایی بلکه ضد فساد اخلاق بروکراسی – داستان مخالفت او با این نظام از زبان یکی از آدم های داستانش – دن سه ورینو – : – اخلاق شما ها دیگر پوسیده شده . شما اسم دنایت خودتان را مذهب گذاشته اید . – از متن کتاب –

و یا – پیترو – به لحن نیمه جدی میگوید :

– قبول کن اگر خدا اینقدر دلش میخواهد که در کار این دنیا دخالت کند خیلی کارها هست که بیشتر از این برازنده اوست . مثلاً میتواند زلزله ای به منطقه – لاتزیو – بفرستد که کانون آن واتیکان باشد – یا چیز هایی از این قبیل . – از متن کتاب –

 

دانه زیر برف
دانه زیر برف

 

آنگاه این سوال به ذهن آدمی خطور میکند . چگونه یک سوسیالیست ضد فاشیست – یک مبارز دو آتیشه حزبی که برای سرش جایزه گذاشته بودند – مبارزی که صد ها خطر را با اینکه در خارج از کشور و در کمال امن میزیست بجان خرید و به کشور بازگشت در گرماگرم مبارزه ناگهان معتکف یک طویله شد و آنجا در همنشینی با یک الاغ و یک سگ و یک مرد کر و لال آچنان به سیری در ژرفای اندیشه خویش پرداخت و به تعمقاتی آنسان پر جذبه نایل آمد که همزبانی الاغ را – به گونه ای اشراقی متعالی – برترین اشراف به قله خردمندی و تزکیه درون دانست . باید از خود پرسید چقدر سرخوردگی از جامعه فاشیسم زده – کلیسا زده – ماتریالیسم زده و حتی سوسیالیسم زده لازم است که آدمی در هر نگاه به الاغ – بخاطر پاکی و نجابت وصداقت الاغ اشک در چشمانش حلقه بزند ؟ و در همین طویله تمثیل دانه زیر برف بر او او مکشوف شود . و شگفت تر از همه آنکه این احساس ناب تنهایی در طویله نه بخاطر امنیت جسمانی بلکه بخاطر غنا – حرمت و عزلت روحانی اش این همه مورد توجه او قرار میگیرد . دانه زیر برف آدمی و تجدید حیات آرمانی اوست . دانه – آدمی است که از مرگ خویش – این جمود هولناک و زمستان دایم روح خود سر بیرون میاورد – جوانه میزند – سبز میشود و درین رستاخیز پر تامل جذبه ناک سرانجام روزی کفن همه قیدهای عاریتی را از سوسیالیسم و فاشیسم و ماتریالیسم و فناتیسم و کلکتیویسم و … گرفته تا ایده آلیسم دروغین فلسفی میدرد – سبز میشود . از زیر تمام قرادادهای کهن و نو – از زیر تمامی آوارهای تحمیلی جامعه – از زیر این کفن مرگبار سنتها ی پوسیده سر بر میزند . از مقبره خزان زده خود به تامل و آهسته آهسته بیرون میرود و سرانجام اولین سپیده دم آزادی راستین خود را در یک صبح بهاری تنفس میکند . کتاب تمی جانانه و منحصر بفرد دارد . روانکاوی افراد و اندیشه ها – بازیابی انحطاط جامعه – تفسیر سقوط و تعالی تک تک بازیگران است . رمان های سیلونه شبیه نمایشنامه است بخصوص کاربرد فعل – زمان حال استمراری- مبین این ویژگی نثر سیلونه است . دراین کتاب زمان – مکان و منطق از جوهری ورای این جهان فراهم شده است . کتاب روح مابعدالطبیعه دارد و سیرش در مقوله عادی اندیشه نیست . هنر نویسندگی و کاربرد طنز در سراسر آن به چشم میخورد . هر جمله مثل یک حرکت شطرنج طرحی از یک پیشرفت را در بطن خود دارد که نتیجتا حرکانت محتوم بعدی را موجب میشود . این حرکات بقدری گرم و یکدستند که آدمی از خود نمیپرسد چگونه همه مردم عادی روستایی تا این حد منطق دان شده اند و حتی این عیب را در خود میپوشاند .

عنصر داستان از یک سلسله استنتاج های – منطقی – فلسفی – – تمثیل – تشبیه – استعاره و سایر صنایع کلام ساخته شده و برای مناظرات از آن بهره برده است. این اثر گاه مثل سخن یک متکلم سرشار از ادله عقلی و گاه چون اشارات یک محدث پر از تمثیل های نقلی است و از این رو باید بدقت مطالعه شود – زیرا حقیقت آن زیر لایه هایی چند پهلو از طنزی نیشدار مخفی شده است . لحن کلام و آرایش کلام مانند آثار افلاطون است و همیشه پرسناژ ها مثل کارهای افلاطون درگیر مناظره و سوال و جواب های استقرایی – سقراطی – است . شعارسیلونه – من مسیحی بی کلیسا و سوسیالیست بی حزب

هستم –

دانه زیر برف

دانه زیر برف

دانه زیر برف

منبع :

جام صهبا

پاتوق کتاب فردا

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

مهاباراتا

مهاباراتا – Mahabharata

مهاباراتا یا مهابهاراتا سروده‌ای حماسی از سده پنجم یا ششم پیش از میلاد به زبان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

1 + سه =