خانه / نام آوران / خسرو شاهانی – Khosrow Shahani

خسرو شاهانی – Khosrow Shahani

خسرو شاهانی
خسرو شاهانی

خسرو شاهانی طنزنویس- داستان‌نویس و خبرنگاری بود که با نشریاتی همچون توفیق- فکاهیون- گل آقا و … همکاری داشت و آثارش در آن نشریات به چاپ می‌رسید- به گفته بنیاد شعر و ادبیات داستانی ایران- -خسرو شاهانی از چهره‌های شناخته شده در طنز اجتماعی و ژورنالیستی معاصر است- از شاهانی تاکنون بیش از نوزده مجموعه طنز به چاپ رسیده است

زندگی خسرو شاهانی

خسرو شاهانی در ۱۰ دی ۱۳۰۸ در نیشابور متولد شد. شاهانی در کتاب آدم عوضی- خودش را چنین معرفی کرده است: -در دهم دی ۱۳۰۸ شمسی مطابق با اول ژانویه ۱۹۲۹ میلادی در نیشابور متولد شدم -اینکه می‌بینید مردم مختلف جهان و کشورهای اروپایی و دنیای مسیحیت شب اول ژانویه را جشن می‌گیرند- قسمت اعظمش به خاطر تولد بنده است-
او به دلیل شغل پدرش که کارمند دولت و همواره در ماموریت بود- تحصیلات ابتدایی را در تربت حیدریه گذراند و در کاشمر و سبزوار تا حد سیکل اول -سال سوم متوسطه- ادامه تحصیل داد. اما بر اثر فوت ناگهانی پدر در سال ۱۳۲۲ مجبور شد برای گذران زندگی وارد خدمات اداری شود. آغاز فعالیت مطبوعاتی او به اقامت سه ساله اش در زاهدان و همکاری با ندای زاهدان و پیام سیروس باز می‌گردد. وی در مشهد با روزنامه خراسان به طور جدی همکاری کرد. در این جریده ٬ ستونی با عنوان به نوشته‌های طنزآمیز او -شوخی و خنده- اختصاص داشت که با اقبال خوانندگان روبه رو شد.-

شاهانی در سال ۱۳۳۶ به دعوت صادق بهداد مدیر روزنامه جهان به تهران آمد و ستون -از هر دری سخنی- را در آن روزنامه به کار انداخت که به بررسی شرایط و مسایل روز می‌پرداخت. از سال ۱۳۳۷ علاوه بر کار در روزنامه جهان- خبرنگار پارلمانی روزنامه پست تهران هم بود. در ۱۳۳۸ در تهیه برنامه -گفتنی‌ها- با رادیو تهران به همکاری پرداخت. در روزهای یکشنبه- در سال‌های ۱۳۵۱ تا ۱۳۵۵ برنامه‌ای با عنوان -سیر و سفر- می‌نوشت. از ۱۳۳۸ خبرنگار پارلمانی روزنامه کیهان شد که این همکاری تا ۱۳۵۸ به طول انجامید و هفته‌ای یک روز- بین سالهای ۱۳۴۲ تا ۱۳۴۵ در این روزنامه یک صفحه مطلب طنزآمیز به صورت داستان و مقاله با عنوان -جنجال برای هیچ- می‌نوشت که بعدها به -بین دو سنگ آسیا- و -مسافرت بدون گذرنامه- تبدیل شد. از مهر ۱۳۴۱ تا خرداد ۱۳۵۸ با خواندنی‌ها همکاری داشت و در هر شماره خواندنی‌ها- سه یا چهار صفحه تحت عنوان -در کارگاه نمد مالی- مطلبی می‌نوشت که رنگ اجتماعی و ادبی داشت. گزیده‌ای از مطالب -در کارگاه نمد مالی- در سال ۱۳۷۷ به صورت کتاب چاپ شده است. او همچنین با نشریات ترقی- سپید و سیاه- روشنفکر- آسیای جوان- امید ایران و توفیق به طور غیر مستقیم همکاری داشت.

خسرو شاهانی درباره طنزنویسی خود گفته است: -زندگی قصه تلخی است که من از این قصه‌ها افسانه شیرین ساخته‌ام- و در جای دیگر: -طنز مثل سیل راه خودش را می‌رود٬ بعضی‌هاش به دل می‌نشیند ٬ بعضی نه. بعضی گل‌ها قشنگ‌اند اما بو ندارند. بعضی نه رنگ دارند نه بو. طنز امروز و دیروز نداریم-

 

خسرو شاهانی
خسرو شاهانی

آثار خسرو شاهانی

از شاهانی تاکنون بیش از نوزده مجموعه طنز به چاپ رسیده است. وی با نشریاتی مانند ترقی – سپید و سیاه – روشنفکر – آسیای جوان – امید ایران – تهران مصور و توفیق همکاری داشته و پس از انقلاب ۵۷- آثار طنزآمیز او علاوه بر آتیه- در نشریات فکاهیون- گل آقا و در مجله جدول کنکاش زیر عنوان -گل گشت- نیز به چاپ رسیده است. داستان‌های خسرو شاهانی در اتحاد جماهیر شوروی سابق و کشورهای بلوک شرق بارها و بارها چاپ شده است. از سال ۱۳۴۶ چاپ آثار وی در ارمنستان و دیگر جمهوری‌های شوروی سابق و مسکو توسط جهانگیر دری استاد کرسی ادبیات فارسی دانشگاه مسکو در تیراژهای پنجاه هزار- صدهزار و چهارصدهزار در مجلات ستاره سرخ- جوانان شوروی و آسیا و آفریقای امروز به چاپ رسیده است. همچنین اکثر مجلات کشورهای اروپای شرقی آثار او را منتشر کرده‌اند. شیوه داستان‌نویسی او- خطی است که معمولا از زبان اول شخص روایت می‌شود و درون‌مایه اجتماعی دارد.

وی داستان های کوتاه زیادی دارد که در مجموعه داستانهای در دهه 50 و 60 به چاپ رسیده اند شامل: مجموعه داستان -کورلعنتی- -1343- شامل: -بروجعلی- -تله موش- -تمبر باز- -توبه- -دایه آقا- -دزد پیدا شد- -دکترهای محله- -دوای حرام- -سیل زدگان- -شغل بی دردسر- -عینک طبی- -کورلعنتی- -کوچه نیکبخت- -مرده کشی- و -واندل-. مجموعه داستان -کمدی افتتاح- -1346- شامل: -آخرین مشتری- -باد- -بخشنامه 758932- -برف انداز- -ربابه- -زندانی- -ساعت گل- -سد بلا رود- -قصه دختر فقیر- -کمدی افتتاح- -کوچ- -لباس عید- -ملا شمعون- -همسفر- و -هم قسم ها-. مجموعه داستان -وحشت آباد- -1346- شامل: -آیین شوهر داری- -اعتصاب- -برج تاریخی- -بنده زاده اخوی- -راز- -رمز موفقیت- -شکست ناپذیر- -شیر ماهی- -عرق ملی- -عکس آشنا- -وحشت آباد- -متفقین- -مهمانی- -نبش قبر- و-هلی کپرنشین-. مجموعه داستان -پهلوان محله- شامل: -بیچاره آقا مرتضی- -پهلوان محله ما- -جاسوس- -جراحی پلاستیک- -چی فکر می کردم چی شد- -دیوانه- -زباله های دولتی- -سبیل نازنین من- -شییی مرموز- -عاشق از جان گذشته- -قطعه ادبی- -قول شرف- -مرد سرگردان- و -نارفیق-.

مجموعه داستان -گره کور- -1362- شامل: -ارسال پیام- -انتقام در آپارتمان- -ایستادن ممنوع-اینهم یک گره- -بی هدف-پینه دوز– -تصفیه حزبی- -چرخ و فلکی- -زرین دخت-سالک- -سفر خیال انگیز-سگ آقا رضا– -فرار و تعقیب- -فیدل و فی فی-قصه عمو نوروز- -گره کور– -گفتگو با خر-مسافری از ده– -مصاحبه- و -یک آدم و اینهمه خیالات-. مجموعه داستان -آدم عوضی- -1349- شامل: -آخرین بوسه- -آدم جا افتاده-آدم عوضی- -به شانس آقازاده بخر- -بی گناهان-جام دوستی- -جامعه شناس- -جلسه معارفه- -خجالتی- -رهبر- -دکی کی خانم- -گاری آبی– -گرفتاری ریش-مرد مبتکر- و -میخانه-. مجموعه داستان -تفنگ بادی- -1358- شامل: -انتظار-بن بست- -تفنگ بادی-حسن خداداد-حق و حقوق دولت- -زید علیخان-سماور برقی-شاگرد اول- -شبدیز-شب ژانویه-کنجکاوی- -گردش خانوادگی- -لیاقت- -مسافرت سرپایی- -میراث خواران -وقتی آقا رضی شاعر می شود- و -یاور و مامور-. مجموعه داستان -بالا رودی ها و پایین رودی ها- -1351- شامل: -آدم خرم طمع-اسباب کشی-بازدید-بالا رودی ها و پایین رودی ها- -بلقیس خانم– -بی عرضه- -ختنه سوران- -دفترچه تلفن- -راز خمره-سوقات ولایت- -عجیب الخلقه ها- -عکس دیدنی- -فاسق همینه– -قصه آقا تنبله- -کودکستان مادام مارگریت– -کولر گازی- -گمشده- و -ماشین رختشویی-.

مجموعه داستان -امضای یادگاری- -1354- شامل: -آخرین راه حل- -آدم سالم– -امضای یادگاری- -بیچاره سردبیر- -پسته خندان- -تاکسی لوکس- -جدایی- -چمدان-خواستگاری-خون های عوضی- -دزد…- -زندانی ماشینی-زیارت اهل قبور- -فندک– -ملوس- -وام- و-همکاری دوجانبه-. مجموعه داستان -الکی خوش ها- -1356- شامل: -افتتاح حمام رنج آباد- -الکی خوش ها– -بازنشسته -پاره دوز تاریک آبادی- -تاکسی فامیلی- -جلال آباد- -چشمه آب حیات- -حاجی فیروز- -زوج خوشبخت- -سیاحتنامه- -کمدی انسانی-گاو شیرده- -مخترع گمنام- -مرد خدا- و -مهندس فرصت طلب-. مجموعه داستان -مملکت ناراضی ها- اثری دیگر از خسرو شاهانی است که در برگیرنده سی و هفت داستان کوتاه می باشد. این مجموعه ابتدا مملکت ناراضی نام داشت. رخدادهای روزمره- حوادث معمولی و خانوادگی همچنین بیان بعضی خاطرات- دست مایه های اصلی داستان هاست. مولف می کوشد جریان مبارزه عمومی را با برجسته کردن جنبه های اجتماعی در قالب طنز ارایه دهد. -زیارت اهل قبور—همسر پیازخور چاخان- -بدبیاری- -در دادگاه خانواده- -مسافرت سرپایی-تاکسی پر جواهر- – و -حرف حق- از جمله عناوین داستان های کتاب هستند.

مرگ خسرو شاهانی

خسرو شاهانی- پس از ماه ها بیماری- در سن ۷۲ سالگی در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۸۱ در گذشت.

 

خسرو شاهانی
کتاب آدم عوضی خسرو شاهانی

 

منبع :

کارا کتاب

www.goodreads.com

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

آراپیک باغداساریان

آراپیک باغداساریان – Arapic Baghdasariyan

آراپیک باغداساریان کاریکاتوریست- طراح گرافیک- کارگردان و مترجم ایرانی بود -آراپیک در اواخر عمر کوتاه …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

نوزده − 1 =