حسین اسلامیان - Hossein eslamiyan - اجتماع اندیشه
خانه / ادبیات / سبک های ادبی و هنری / حسین اسلامیان – Hossein eslamiyan

حسین اسلامیان – Hossein eslamiyan

حسین اسلامیان
حسین اسلامیان

حسین اسلامیان هنرمند مینیاتور و تذهیب اصفهانی بود- هنرمندی که به عقیده هنرشناسان طی چند قرن اخیر و از عهد صفویه تاکنون بی همتا بوده است-

زندگی حسین اسلامیان

حسین اسلامیان در سال ۱۲۹۰ شمسی در دیار زیبا و هنرپرور اصفهان در خانواده ای کاملا هنری به دنیا آمد. رش حاج محمد و پدربزرگش استاد محمد- مجموعه دار هنری و نقاش بودند. ذوق به هنر نقاشی را از پدرش مرحوم حاج محمد اسلامیان قلمدان ساز به ارث برده است .

کار پدرش در اصل نقاشی و تعمیر انواع قلمدانها بوده است و استادان بزرگی در اصفهان مانند عباس شیرازی ـ محمد ابراهیم نقاش باشی ـ میرزا احمد نقاش باشی ـ مرحوم سید محمد حسین امامی پدر میرزا آقا امامی در تعمیر و تکمیل تابلوهای روغنی و قلمدانها با مرحوم پدرش همکاری داشته‌اند .

حسین آقا ۷ ساله بود که پدرش او را به مکتب فرستاد – او در ۹ سالگی در کار گاه کوچک پدرش مشغول کار شد و فن روغن کاری روی بوم و دیگر فنون مربوط به نقاشی را از پدرش فرا گرفت . اشتیاق به این هنر از دوران طفولیت در نهادش بارور شده بوده – او علاقه مفرطی به استاد میرزا آقا امامی داشت و در ایام فراغت پدرش را مجبور می‌کرد تا او را با خود به کارگاه امامی ببرد و از نزدیک ناظر تعلیم نقاشی آن استاد با شاگردانش باشد .میرزا آقا امامی ابتدا حاضر نبود -حسین- تازه به هنر آمده را به شاگردی قبول کند- اما حسین دلباخته هنر و شیفته این امر شده بود.
و در این زمان ۱۱ سال بیشتر نداشت – میرزا آقا امامی که در واقع استاد اولیه او محسوب می‌شود – در جوامع هنری شهره ای به سزا دارد . دو لنگه در مینیاتوری – اثر ارزنده آن استاد بزرگ است که در موزه هنرهای ملی به یادگار باقی مانده است .

حسین اسلامیان به مدت ۱۸ سال تحت تعلیم استاد امامی بود و در این مدت فقط تحت راهنمایی‌ها و تمایلات استادش به کار نقاشی می‌پرداخت و وظایفی را که استاد به او محول می کرد در نهایت خلوص نیت اجرا و به آن اکتفا می‌نمود چون به او سخت ارادت می‌ورزید . کارگاهی که به سرپرستی استاد امامی دایر شده بود مشتمل بر نقشه کشی قالی ـ قالی بافی ـ سوخت سازی در تابلوهای چرمی -عبارت از نازکترین قسمتهایی از چرم که با طرحهای دقیق و ظریف اسلیمی یا گل و بوته بریده شده باشد – بوده است.

حسین اسلامیان در کارگاه امامی بر اثر کاردانی در فنون مربوط به نقاشی آنچنان خبره گردید که استاد در ۱۰ سال آخر عمرش بعضی از کارهای حسین را به نام خود امضا می نمود . حسین آقا در این ایام بود که زمینه یک کارگاه مستقلی را در ذهن می‌پرورانید و سرانجام زمانی که ۳۰ سال از سنش می گذشت به ایده‌اش رسید و کارگاه کوچکی دایر کرد و برای اولین بار آزادانه به کار هنری پرداخت ولی در این مدت با اینکه متاهل هم شده بود مناظر دور دست طبیعت و اشتیاق به طبیعت نگاری در روحش تاثیر عمیق بر جای نهاد تا جاییکه کارگاه خودش را برای همیشه تعطیل کرد و به خارج از شهر پناه برد و به کار زراعت مشغول شد .

در حقیقت این اشتیاق او را به طبیعت نزدیک‌تر ساخت – او بدان سبب محیط دشت و سبزه را انتخاب کرده بود که با خیال فارغ بتواند دور از هر گونه تکلف و قید با روحی آزاد به زندگی آرام ادامه دهد- بالاخره آن آرامش و صفایی را که در عالم رویا آرزویش را می کشید به دست آورد و در واقع خودش را داخل مناظری می‌یافت که بارها با قلم سحرآمیزش نقش کرده بود . همین صفا و آرامش طبیعت بود که توانست او را مدت ۶ سال به خود مشغول دارد- مع‌الوصف طبع نو طلبی او یعنی آن جدالی را که یک هنرمند همیشه در وجود خودش احساس و درک می‌کند بر او فایق آمد و او را از ادامه آن راهی که انتخاب کرده بود منصرف ساخت و باعث گردید که بار دیگر با قلم و بوم تابلو آشتی کند.

در سال ۱۳۲۶ بود که اصفهان را با تمام زیباییها و خاطراتش پشت سر گذاشت و به تهران مهاجرت کرد . اسلامیان تا امروز مدت ۱۶ سال است که در تهران اقامت دارد.

سرانجام سازمان هنرپرور هنرهای زیبا او را به سوی خود جلب کرد و حسین اسلامیان در سال ۱۳۳۴ رسما در این اداره مشغول به کار شد. تخصص او نقاشی در صفحات مخصوصی است که شخصا آن را آماده می‌نماید .

کارهای حسین اسلامیان روی صفحات مینا بسیار جالب است و از دوره اشتغال به کار در هنرهای زیبا تا حال متجاوز از ۶۰ قطعه مینا توسط او طراحی و نقاشی شده است که چند نمونه آن فعلا در موزه هنرهای ملی در معرض تماشای عموم نهاده شده و تعدادی نیز در مواقع خاص به بعضی از هنرمندان خارجی و شخصیتهای معروف اهداء گردیده است.

حسین اسلامیان با ارسال یکی از آثار خود -آلبوم مینیاتوری- به نمایشگاه بین‌المللی سال ۱۹۵۸ بروکسل به اخذ مدال طلا و دیپلم -Grand prix- نایل آمده است.

باید گفت که شیوه قلم اسلامیان گرچه شبیه پشت جلدهای دوره صفویه می باشد مع‌الوصف کنجکاوی در آثارش نکات تازه‌ای را به ما می‌شناساند – مثلا در طبیعت نگاری و تجسم صحنه های چوگان بازی یا شکارگاه تا اندازه‌ای قوانین پرسپکتیو -دور سازی- را مراعات نموده و همچنین او در ترکیب رنگ آمیزی از یک شیوه خاصی پیروی می‌کند که به نظر برجسته می‌نماید . نکته جالب اینجاست که اسلامیان موضوع و تذهیب را شخصا با ابتکار جالبی طرح ریزی و نقاشی می‌کند.

زمینه‌هایی که او برای صحنه تابلوهای خود انتخاب می نماید اغلب بدیع و تازه است و در آثار موجود از زمینه‌های طلایی ـ قرمز و مشکی استفاده نموده است.

و اینک نمونه‌هایی چند از آثار هنرمند که در موزه هنرهای ملی در معرض تماشای عموم نهاده شده است :
جلد آلبومی که اخیرا توسط هنرمند به اتمام رسیده در نوع خود ممتاز و عالی است. رنگهایی که در این صفحه به کار رفته بسیار است ولی ما در بین آنها رنگهای قرمز ـ سبز ـ مشکی ـ طلایی ـ گلی ـ سبز روشن ـ لاجوردی را بیش از همه تشخیص می دهیم . صفحه جلد از نظر نقش تذهیب سه قسمت متمایز تقسیم می شود: اول حاشیه ای است با زمینه طلایی دارای ترنجهای بسیار زیبا و یک حاشیه باریک هم بهد از آن دیده می شود با زمینه سبز که با نقشهای ابتکاری هنرمند تزیین گشته است .

در قسمت مرکزی تذهیب زمینه نقش طلایی رنگ است و گردشهای خطوط زیبای اسلیمی با زمینه سفید دیده می شود که با صورتهای انسانی تزیین و تکمیل گشته است . در اطراف این خطوط تصویر حیوانات و پرندگان به زیباترین وجهی نمایانده شده اند و در ضمن گل های معروف به شاه عباسی در داخل این خطوط نقش زیبایی را مجسم نموده است.

حسین اسلامیان
حسین اسلامیان

جلد آلبوم ـ صحنه شکارگاه که با زمینه سبز نقاشی شده- تذهیب اطراف آن با نقش های اسلیمی است
روی دیگر جلد آلبوم- که تذهیب آن با نقش های اسلیمی و گل و برگ تزیین یافته است
قسمت وسط صفحه بیضی شکل است با زمینه سبز که صحنه شکارگاه را مجسم نموده و تمام صورتها و اندام و لباسها به شیوه عهد صفوی نقاشی شده است.

جلد دیگر آلبوم در صفحه مقابل نمایانده شده است و تنها فرقی که با جلد اول دارد این است که در قسمت مرکزی روی زمینه لاجوردی گردشهای خطوط اسلیمی طلایی رنگ می‌باشد و نقطه مرکزی به شکل -+- با زمینه سفید رنگ چنانچه هر طرفش را نیک بنگریم گنبدی شکل است .

برای نقاشی آلبوم نام برده ۲ سال و نیم وقت صرف شده است و به گفته هنرمند این اثر سرآمد آثار دیگرش می‌باشد.

ویژگی اصلی آثار استاد اسلامیان رنگ های روشن و افروخته طلایی

لاجوردی و قلم ظریف و بیتاب او بود که او را هنرمندی متمایز از متاخران یا معاصران می ساخت سال ها گذشت تا -حسین- به ۳۰ سالگی رسید- سنی که از آن به عنوان نخستین بلوغ فکری آدم ها یاد می کنند. سنی که او خود را در مقام استادی دید تا با برپایی کارگاه کوچکی به خلق آثار هنری در این زمینه بپردازد.

حسین دلباخته هنر بود- اما علاقه مند طبیعت. همین امر باعث شد تا یکباره بعد از گذشت چندی او کارگاه را تعطیل کند و به کشاورزی بپردازد. ۶ سال دیگر به این منوال گذشت. هر دانه ای که می کاشت رنگی و نقشی در ذهنش می نشست. نه! حسین دل و جانش را در گرو چیز دیگر نهاده بود. هنرمند است دیگر و تبعات هنرمندی- جستجو کردن. همین عامل باعث شد تا او کشاورزی را کنار بگذارد و به تهران بیاید تا فصل دیگری از زندگی هنری اش را رقم بزند. فصلی که از سال ۱۳۳۴ و با استخدام وی در سازمان هنرهای زیبای آن زمان آغاز شد و تا ۲۱ فروردین ماه ۱۳۶۰ ادامه یافت. روزی که جسم او برای همیشه از میان ما رفت اما هنرش جاودانه شد.

– نقاش کشاورز

حسین اسلامیان جایی درباره رویکردش به کشاورزی گفته است: -در این شغل انسان در رابطه مستقیم با طبیعت قرار می گیرد- میان درخت و گل و برگ و گیاه است. میان دشت و تپه و کوه است- همان طور که تصویرش را من می ساختم. این بود که کار کشاورزی برای من تعلیم مستقیمی بود از روی نقش های اصلی که در طبیعت وجود داشت. فکر می کنم هرنقاش و هرمصوری باید کشاورزی کند. رنج کار کشاورزی انسان را صاف می کند- زلال می کند.- این نوع نگاه استاد اسلامیان باعث شد تا سال ها وی از نقاشی روی برگرداند- اما براساس مستندات بالاخره پدرش او را از کشاورزی بازداشت چرا که او نقاش بود. وی دوباره به نقاشی روی آورد و خالق آثاری ماندگار شد که نگاه جهانیان را به دنبال خویش داشته است.

 

حسین اسلامیان
حسین اسلامیان

– نابغه هنرهای سنتی

استاد حسین اسلامیان را می توان نابغه عصر در هنرهای سنتی دانست. هنرمندی بزرگ که می توان او را یگانه در هنرهای مینیاتور- تذهیب و تشعیر دانست. اما این پایان کار نبود زیرا او در قلمدان سازی- هنر سوخت- معرق- شبیه سازی- زرنشان کوبیدن به وسیله چرم- کارهای روی چوب و شیشه به نام پشت بدل و تهیه بوم آنقدر مهارت داشت که در هر یک استادی صاحب سبک بود.

اوج مهارت استاد اسلامیان آنجا بود که اثری از وی وقتی به موزه ای در فرانسه رسید- هنرشناسان فرانسوی با چاپ مقالات مختلفی آن را اعجاز در قلم خواندند. البته این پایان کار نبود زیرا در سال ۱۹۵۸ میلادی و پس از نمایش یکی از آثار این استاد در نمایشگاه بین المللی هنر بروکسل- وی موفق به دریافت مدال طلای این نمایشگاه شد.

-جلد آلبوم- که صحنه شکارگاه با زمینه سبز نقاشی شده و تذهیب اطراف آن با نقش های اسلیمی پر شده است- یکی از مشهورترین آثار این هنرمند است که مورد تقدیر بسیاری از هنرشناسان قرار گرفته است. استاد اسلامیان در زمینه تعمیر و اصلاح کامل کارهای تمامی استادان گذشته به شکل اولیه و دوره اسلامی تسلط کامل داشت.

استاد در سال ۱۳۵۵ خورشیدی ضمن شرکت در نمایشگاه هنر اسلامی در لندن به مدت چند ماه از موزه های لندن- پاریس و ایتالیا دیدن کرد و پوستر یکی از کارهای او در نمایشگاه جهانی پوستر در ایتالیا مقام اول را به دست آورد.

– رنگ های روشن طلایی و لاجوردی

از ویژگی اصلی آثار استاد حسین اسلامیان رنگ های روشن و افروخته طلایی و لاجوردی و قلم ظریف و بیتاب او بود که او را هنرمندی متمایز از متاخران یا معاصران می کرد.

اثر مشهور استاد اسلامیان یک جفت آلبوم بسیار نفیس مرکب از مینیاتور ـ تذهیب و تشعیر اسلیمی است که در تمام جهان بی نظیر به شمار می رود. حاصل تلاش های نزدیک به نیم قرن استاد اسلامیان خلق ۴۰۰ تابلوی مینیاتور و تذهیب است که اکثرا در ردیف بزرگ ترین آثار هنری جهان درآمده اند.

او در سال های آخر زندگی چندین سفر به مشهد مقدس داشت تا با طراحی ضریح مطهر امام رضا ادای دینی به این امام همام داشته باشد. اما در همان روزها اجل مهلتش نداد تا در ۲۱ فروردین ماه ۱۳۶۰ برای همیشه با دنیای هنر خداحافظی کند. اکنون از استاد اسلامیان آثار گرانقدری در موزه هنرهای زیبا و هنرهای سنتی و چند موزه دیگر در داخل و خارج از ایران از جمله موزه لوور فرانسه وجود دارد که زینت بخش این موزه هاست.

 

حسین اسلامیان
حسین اسلامیان

 

منبع :

پرشین پرشیا

راسخون

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

ایگور استراوینسکی

ایگور استراوینسکی – Igor Stravinsky

ایگور استراوینسکی با نام کامل ایگور فیودورویچ استراوینسکی آهنگساز روس است که به عقیده بسیاری …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دو × 4 =