خانه / روانشناسی / جولیان جینز – Julian Jaynes

جولیان جینز – Julian Jaynes

جولیان جینز
جولیان جینز

جولیان جینز – روان‌شناس آمریکایی بود که بیش از همه با کتابش با نام -خاستگاه آگاهی در فروپاشی ذهن دو جایگاهی -۱۹۷۶- شناخته شده‌است- او در این کتاب به طرح این نظریه پرداخت که انسان‌های عصر باستان آگاهی نداشته‌اند- اما به جای آن رفتار ایشان توسط توهمات شنیداری جهت داده می‌شده‌است

زندگی جولیان جینز

جولیان جینز 27 فوریه 1920 در نیوتون جنوبی در ماساچوست آمریکا به دنیا آمد و برای تحصیل وارد دانشگاه هاروارد شد. او لیسانس خود را از دانشگاه مک گیل و بعد از آن مدارک فوق لیسانس و دکترایش را از دانشگاه ییل گرفت. او در این سال‌ها از راهنمایی‌های فرنک بلیچ برخودار و دوست صمیمی ادوین جی بورینگ بود. در طول این مدت جینز توانست نتایج قابل توجهی در زمینه رفتار حیوانات و اتالوژی -علم رفتارشناسی در جانوران- به دست بیاورد. بعد از دانشگاه ییل- جینز مدت زیادی را در انگلستان به بازیگری و نمایشنامه نویسی گذراند. بعدا جینز به آمریکا بازگشت و از سال ۱۹۶۶ تا سال ۱۹۹۰ چند واحد تدیس در دانشگاه پرینستون در رشته روان‌شناسی گرفت و بیشتر این مدت را به ارایه کلاس مشهوری در زمینه آگاهی پرداخت. او به عنوان یک سخنران هواخاهان زیادی داشت و مرتبا برای ارایه کنفرانس‌های مختلف و به عنوان سخنران مهمان در دانشگاه‌های مختلف- از قبیل هاروارد- کلمبیا- کرنل- جان هاپکینز- روت جرز- دل هپزی- ولزلی- فلوریدا استیت- دانشگاه‌های نیو همپشایر- پنسیلوانیا- پرینس ادوارد آیلند- ماساچوست ات امهرست و بوستون هاربر- دعوت می‌شد. او در سال ۱۹۸۴ برای ارایه سخنرانی جامع به سمپوزیم ویتگنشتاین در کیرشبورگ اتریش دعوت شد. او شش سخنرانی مهم در سال ۱۹۸۵ و نه سخنرانی مهم در سال ۱۹۸۶ ارایه داد. او در سال ۱۹۷۹ از کالج رود آیلند و در سال ۱۹۸۵ از کالج الیزابت تاون دکترای افتخاری دریافت کرد.

انتقادات

نظریات جینز در مورد آگاهی و ذهن دوجایگاهی بسیار بحث برانگیز بود. اولین انتقادات توسط فیلسوفی به نام ند بلاک مطرح شد که اعتقاد داشت جینز پیدایش آگاهی با پیدایش مفهوم آگاهی را اشتباه گرفته‌است. به این معنی که- با توجه به گفته‌های بلاک- انسان‌ها همیشه آگاه بوده‌اند اما درکی از آگاهی نداشته‌اند- به همین دلیل هیچ گاه در مورد آن در نوشته هایشان صحبت نمی‌کرده‌اند. جینز و دنیل دنت این طور پاسخ دادند که بعضی چیزها مثل پول- توپ بیس بال و یا آگاهی را نمی‌توان بدون داشتن درکی از آنها داشت. اخیرا بحث‌های بلاک توسط فیلسوف آلمانی به نام جان اسلاتلز به صورت مشروح پاسخ داده شده‌اند.

 

جولیان جینز
جولیان جینز

نگاهی گذرا بر آرا جولیان جینز – درباره آگاهی و ذهن دو جایگاهی –

جولیان جینز در تحقیقاتی بلندمدت درمورد آگاهی و تحولات آن در تاریخ بشر – به نتایج قابل تاملی درآن باره رسیده که حتی با رد یا عدم پذیرش آن – نمی توان از مشغولیت ذهن در مورد آن جلوگیری کرد.او در ابتدا – در کتاب : خاستگاه آگاهی در فروپاشی ذهن دوجایگاهی جلد ۱ به ارایه وجوه مختلف و همینطور اجزا سازنده و موثر در آگاهی می پردازد و نیز به ارایه نگاهی متفاوت در مورد آن .

او آگاهی را شامل کلیه فرایندهای ذهنی نمی داند و در این میان در نقش استعاره درمورد ادراک – تاکید می کند که خود شامل رویکرد جالبی در مورد ادراک – شناسایی و آگاهی و رابطه آن با مقوله ای به نام استعاره است – مثلا او می گوید که :

استعاره ادراک می آفریند – آفرینشی جدید – هر استعاره ای که می سازیم در عین حال فضایی نیز برای آن می آفرینیم – من ِ تمثیلی – یعنی همان تصوری که از خود به صورت استعاره داریم – هم فعال است و هم موردِ دید انسان قرارمی گیرد – و همینطور روایی ست – انسان از خود و از دیگران روایتی دارد – بدین معنی که از چیزهایی که میبیند یک روایت می سازد و برای آن گذشته – حال و آینده می سازد – آگاهی نوعی عمل است تا نوعی پدیدار ذهنی و در آگاهی هیچ چیز به تمامی آن درک نمی شود و فقط بخشی از آن است که به نظر می آید و……

بعد از این مقدمات او با مرور بر تاریخ انسان و بررسی رفتارها – عملها و سیر تحولات آن به طرح ریزی نظریات خود می پردازد .

به طور اجمالی او برای انسان های پیشین – انسان های اولیه تا انسان هایی که شروع به تعامل با یکدیگر کردند – قایل به ذهن دوجایگاهی ست – ذهنی که بر خلاف این روزگاران – عمل و تعامل دوبخش ذهنی و مغزی آنها یعنی راست و چپ – هنوز باهم هماهنگ و همگون نشده بودند- .

او از سعی انسان برای استفاده از اصوات برای هشدار به انسانهای دیگر – مثلا در مورد خطر حیوانات- شروع می کند و سیر تکمیل و یا شاید پیدایش این قوه – زبان – را در انسان دنبال می کند – اینکه انسانها در هشدارها و اصوات مورد استفاده در آنها – گسترش و تنوع ایجاد کردند .

ساخت وسایل و لوازم زندگی و همینطور شروع برای نام گذاری حیوانات – و بدنبال آن چیزهای مهم دیگر ِ در آن زمان – که با کشیدن عکسها در غارها نیز همزمان بود – باعث گسترش هرچه بیشتر زبان میشد .

نوشتن – به عقیده او – از ۳۰۰۰ سال قبل از میلاد شروع می شود و در ابتدا به صورت نشانه های کوچک است و سپس بسط میابد .-۲-

او – شاید در بحث انگیزترین قسمت های کتاب خود – خدایان و ندای آنها را ناشی از توهمات انسانهای قدیم می داند.

او این کار را با مقایسه آن با بیماری های کنونی نظیر شیزوفرنی یا اسکیزوفرنی به انجام می رساند – که : با اینکه ما الآن در ذهن یک جایگاهی هستیم – این بیماری – بیماران خود را به حالاتی مشابه با دوران ذهن دوجایگاهی می برد و این بیماران – توهماتی دارند نظیر آنچه که انسانهای اولیه احساس می کردند .

او البته با فرض اینکه – اگر منشا آن نداها کسی در خارج از انسان نباشد – جایگاه آن را در ذهن انسان می داند.

او می گوید :

برای کسی که نیم کره چپ مغزش بزرگتر است احساس می کند که از خارج کسی به او دستور می دهد – نیم کره چپ اجزایی دارد که برای به کارگیری زبان است – در ذهن دوجایگاهی هنوز نیم کره چپ و راست ادغام نشده اند – نیم کره راست می تواند توهم و وحی بیافریند – تفکیک دو نیم کره باعث تفکیک زبانِ انسان و خدایان می شود – – برای نمونه او مثالی از متون قدیمی می آورد :- در سراسر ایلیاد چیزی به نام آگاهی وجود ندارد – در ایلیاد هیچ ذکری از عدالت و یا فریبکاری نیست چون اصلاْ فرض ِ انجام آن اعمال نیز مطرح نبوده و فقط خدایان دستور می داند و آنها به کار می گرفتند – ……

بعد از این دوره – آغاز دوران پادشاهی ست که کماکان توهمات به صورت دستورات شاهان – حتی بعد از مرگ آن ها نیز در ذهن مردمان وجود داشتند و این از مقبره ها و معبدها و سرهای حیوانات و یا شاهان که با دهان های باز و اشارات دست – مردم را به چیزی فرا می خواندند به خوبی پیدا و عیان است .

دین سالاری آن زمان یا ۱- شاه خدایی بود – شاه از خداست و مباشر او – یا ۲- شاهان خدا بودند – مثل مصریان -.

جمعیت زیاد می شد و دیگر ندای خدایان پاسخگو ی مقتضیات آن زمان نبود و بنابراین شاهان دستور می دادند و دستورات آنها حک می شد و این اولین نشانه های قانون بود .

گسترش حکومت ها و تبادل کالا و تعامل اقتصادی باعث افول و فروپاشی تدریجی ذهن دوجایگاهی شد.

پیدایش فریبکاری – بخصوص – از ویژگی های ذهن یک جایگاهیست .

سیر و حرکت بعدی – رها کردن تدریجی خدایان و پنهان شدن آنها در آسمان ها بود و سپس جانشین شدن غیب گویان به جای خدایان و به همین ترتیب پدید آمدن چیزهایی به نام بهشت و جهنم – جزا و پاداش – اینکه هر عملی را جزایی در پیش است و مفاهیم دیگری از این دست .

اسکیزوفرنی – بازگشت ناقص به ذهن دوجایگاهی ست – زمانیکه سرعت حرکت اطلاعات از نیمکره راست به نیمکره چپ چند صد برابر کندتر می شود.

 

منبع :

doran.persianblog.ir

ویکی پدیا

مطلب پیشنهادی

فریتس پرل

فریتس پرل – Fritz Perls

فریتس پرل با نام کامل فردریش -فردریک- سالومون پرلز – معروف به فریتس پرل- روان …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

یازده + 15 =